Schmitz zal naar Apeldoorn moeten om beleid te redden

APELDOORN - Het uit haar huis zetten van een alleenstaande Ethiopische vrouw is hard aangekomen in Apeldoorn. Ze is zonder een cent vertrokken met onbekende bestemming. De jonge Afrikaanse gaf de voorkeur aan het harde illegale leven boven een terugkeer naar haar land.

Het gemeentebestuur van Apeldoorn heeft altijd van harte meegewerkt aan de opvang van asielzoekers. Het gevraagde quotum voor een stad als Apeldoorn met 150 000 inwoners, te weten 300 vluchtelingen, is zonder mokken opgenomen. Maar nu is de maat vol. De nieuwste regels van de staatssecretaris worden genegeerd. Want, vinden burgemeester en wethouders, het is niet alleen inhumaan om mensen die niet weten waar ze naar toe moeten, zonder een cent uit hun huis te jagen. Het gemeentebestuur moet ook nog eens de rol van van justitie spelen.

Ronald Ober, wethouder van welzijn en sociale zaken, is vastbesloten. “Het gaat om mensen die soms al vanaf '92 in Apeldoorn wonen. Die hier zijn geworteld, zeker de kinderen. Het valt aan de bevolking niet uit te leggen dat de gemeente ze nu buiten de deur zet en dat voor de rechter nog verdedigt ook.”

Het zogenaamde stappenplan dat de gemeenten van Schmitz moeten volgen, houdt in dat de vreemdelingenpolitie de afgewezen asielzoeker opdraagt om uit de opvangwoning te vertrekken. De toelage voor levensonderhoud van zo'n zeshonderd gulden per maand dient meteen stopgezet te worden. De vluchteling kan in beroep gaan bij de rechter.

Wethouder Ober wijst op zeven recente vonnissen waarin de gemeente is terechtgewezen. “De rechter vond dat de gemeenten onvoldoende hadden nagegaan of de Immigratiedienst, de IND van Justitie, wel een juiste beslissing had genomen. Dat zou betekenen dat wij als bestuur moeten beoordelen of China, Ethiopië of Eritrea wel zo veilig is als de IND beweert.”

Ondertussen heeft de rechter drie Apeldoornse zaken vrijwel afgerond. Vijf zitten aan het begin van de procedure. Ober: “Je merkt dat de rechter zich er ook niet lekker bij voelt. Bij de eerste zaken kregen we binnen drie weken bericht, nu wachten wij al vanaf november op een uitspraak. Wij horen dit allemaal niet te doen. De staatssecretaris zelf moet voor de rechter maar zeggen waarom die mensen uit hun woning gezet moeten worden.”

De vraag is of een gemeente een circulaire van een staatssecretaris zomaar naast zich neer kan leggen. De Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) vindt dat niet goed. De gemeente moet de beslissing over het al dan niet asiel verlenen gewoon respecteren. Wel wordt erop aangedrongen dat de Kamermotie van de CDA'er Van de Camp wordt uitgevoerd. Daarin wordt vastgesteld dat het krom is dat de gemeenten afgewezen asielzoekers uit hun huis moeten zetten, maar de staatssecretaris vervolgens niet zorgt voor het sluitstuk, de uitzetting.

Vluchtelingenwerk Nederland meent juist dat een gemeente bij uitstek kan beoordelen of een vluchteling echt teruggestuurd kan worden omdat de directe omgeving het best weet in hoeverre iemand is ingeburgerd. Een dergelijke suggestie van het D66-Kamerlid Dittrich wordt daarom omarmd.

Aan het eind van de brief die Schmitz vandaag op haar bureau krijgt, wordt de staatssecretaris (als iedere andere burger) uitgenodigd te reageren op de stap van het Apeldoornse gemeentebestuur: “Indien u het niet eens bent met dit besluit kunt u op grond van de Algemene wet bestuursrecht binnen 6 weken een bezwaarschrift indienen bij burgemeester en wethouders.” Ober: “Dan houden we een keurige hoorzitting in het stadhuis en als we niets horen, gaan we er vanuit dat Schmitz ons besluit niet aanvecht en dat het dus geldt voor het hele land. Maar die Ethiopische vrouw zijn we kwijt.”