Unscom weet weinig van Iraks biologische wapens

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - Irak heeft massa's dodelijke bacteriën geproduceerd en zou nog steeds de beschikking hebben over b-wapens. Maar in de Golfoorlog van 1991 had het geen bommen, raketten of superkanonnen die de stoffen effectief konden verspreiden.

Volgens Jonathan Tucker van het Californische Monterey Instituut voor Internationaal Onderzoek kunnen 'slechts' enkele honderden mensen tegelijk met die wapens worden gedood. De raketkoppen en bommen kunnen niet in één keer hele steden wegvagen. “Het gaat om terreurwapens, maar geen wapens die de dood van honderdduizenden kunnen veroorzaken”, aldus Tucker, die Irak in 1995 bezocht als lid van een VN-inspectieteam voor biologische wapens.

VN-wapeninspecteurs weten weinig over het biologische arsenaal van Irak. Over de chemische wapens is meer bekend. Het is denkbaar dat Saddam en de zijnen toch geavanceerde bommen en raketten voor de verspreiding van botulisme en anthrax verborgen houden. Irak heeft vóór de Golfoorlog zo'n half miljoen liter van dat spul geproduceerd, maar zegt die voorraden te hebben vernietigd. De Scud-raketten die Irak tegen Israël en Saoedi-Arabië inzette, zijn op lange afstanden niet accuraat. Onbekend is of Bagdad een raketkop heeft waarmee de stoffen boven een stad rondgespoten kunnen worden. De Iraakse raketten ontploffen zodra ze de grond raken “en daarmee gaat ook 90 procent van de biologische stof verloren”, zegt Tucker. Een deel van de overgebleven giftige stoffen wordt opgenomen door de grond waarop de raket inslaat.

“Biologische stoffen zijn echt lastig”, zegt militair analist Ken Pollack van het Instituut voor Midden-Oosten-politiek in Washington. “Ze moeten de juiste omvang hebben om ingeademd te worden.” Volgens zijn schatting is vijf procent van de bekende Iraakse voorraden van het juiste formaat. VN-inspecteurs hebben machines gevonden waarmee de stoffen gedroogd kunnen worden tot een poeder van de goede omvang, maar het is onduidelijk of het poeder ook echt is vervaardigd.

Irak heeft wel geëxperimenteerd met een sproeitank voor pesticiden waarmee gebieden met chemische of biologische wapens besproeid kunnen worden. Om dat succesvol te doen moet echter over vijandelijk gebied gevlogen worden. En dat is niet eenvoudig.

Een van de manieren waarop de VN-inspecteurs informatie over het biologische programma probeerden te krijgen is via gesprekken met Iraakse wetenschapsmensen. Het regime liet dit met tegenzin toe.

- Pag. 5: Bacteriologe smijt stoelen naar VN-inspecteurs