DE WANDELTRENDS

Wandelland

Het startschot van de campagne, die de titel 'Nederland Wandelland' meekrijgt, wordt vandaag gegeven op het 'Op Pad Beursfestival', dat dit weekeinde in het Haagse Congresgebouw wordt gehouden. De beurs is gewijd aan actieve vakanties. Naast het wandelen wordt aandacht besteed aan fietsen, kanoën en andere sportieve buitenactiviteiten. Op de beurs zijn ook stands ingericht over materialen, reisbestemmingen en andere informatie op het gebied van actieve vakanties. De beurs is vandaag en morgen open van 10 tot 17 uur.

Doel van de campagne 'Nederland Wandelland' is onder meer de automobiliteit terug te dringen, de recreatie dicht bij huis te bevorderen en het wandelen te stimuleren. Wandelen, aldus de AVN-filosofie, kan het hele jaar door plaatsvinden, is voor een brede doelgroep toegankelijk en kan gemakkelijk gecombineerd worden met een bezoek aan musea, horeca, natuur en winkels. Per jaar worden 60,5 miljoen wandeltochten gemaakt van twee uur of langer vanuit de eigen woning en 2,7 miljoen vanuit een tijdelijke verblijfplaats. Gemiddeld maakt een Nederlander vier van dergelijke tochten per jaar, in Zuid-Holland zelfs vijf per jaar. De populairste afstand is 5 tot 15 km, waarvoor twee tot drie uur wordt uitgetrokken. De zondag is veruit favoriet als wandeldag. De meeste wandeltochten (57 procent) worden gemaakt in het westen, gevolgd door het zuiden (20 procent) en het oosten (18 procent).

Doel van de campagne 'Nederland Wandelland' is vooral de 'gemiddelde' en 'incidentele' wandelaar tot meer tochten te inspireren en bij niet-wandelaars een positieve houding voor wandelen te kweken. De campagne is gericht op een breed publiek, met een accent op gezinnen en op koppels en alleenstaanden boven de 35.

Er komt een jaarkalender van belangrijke wandelevenementen - bestaande en nieuwe, zoals het op een speciale dag openstellen van een natuurgebied, excursies onder leiding van een boswachter en het openstellen van wandelroutes. De evenementen worden via radio, tv en dagbladen onder het publiek gebracht. ANWB en VVV's zullen samen meer kaarten, boeken en gidsen op wandelgebied uitbrengen, er worden huis-aan-huis recreatiekranten verspreid waarin naast wandelen ook fietsen en watersport aandacht krijgen. In de campagne wordt onder meer samengewerkt met instanties als de stichting Lange Afstand-Wandelpaden (LAW), het Nivon, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en IVN.

De Wandelpool

Het begon eind '92 met een kleine advertentie: twee mannen en een vrouw wilden een pool maken van dertigers en veertigers om een weekend of een vakantie wandeltochten te gaan maken. Pieterpad, Zuid-Spanje, Oost-Europa - het maakte niet uit, het ging om het samen wandelen.

De hoop was vijftien reacties maar het werden er bijna honderd, uit het hele land. Na een enquête werd al snel De Wandelpool opgericht. Inmiddels zijn er 432 deelnemers geregistreerd. En bijna dagelijks komen er nieuwe namen bij.

Het is beslist geen club, zegt Han Hoogvorst uit Haarlem. Het is een vrijblijvende aangelegenheid, met een open karakter. Het enige doel is mensen die graag in gezelschap van anderen wandeltochten ondernemen, daartoe in de gelegenheid te stellen. Zonder enig winstoogmerk. De Wandelpool heeft geen bestuur; er zijn contactpersonen, er is een redactie die eens per twee maanden een nieuwsbrief maakt en er is een coördinator (Hoogvorst).

De Wandelpool is een simpele organisatie. Elke deelnemer kan een idee voor een wandeltocht opperen, meestal een dagwandeling van ongeveer 20 km en soms een meerdaagse tocht. Die wandelaar-met-een-idee prikt een dag, een traject en een verzamelpunt, onderzoekt de bereikbaarheid per openbaar vervoer, zorgt voor kaartmateriaal en stelt het maximumaantal deelnemers vast. Die informatie komt in de nieuwsbrief, waarna het principe 'Wie het eerst komt, die het eerst maalt' geldt: opgeven bij de initiatiefnemer.

Twaalf deelnemers per tocht is vaak het maximum: soms lopen de groepjes vol, soms zijn het er ook maar twee of drie. Het aanbod van de routes is gevarieerd. Etappes van het Pieterpad zijn favoriet, maar er worden ook delen van andere Lange-Afstand-Wandelpaden (LAW's) of zwerftochten aan de hand van een stafkaart gelopen. De lengte van de wandelingen loopt uiteen van 15 tot 30 km. Vaak wordt aan het einde van de dag voorgesteld om samen ergens te gaan eten. Wie een meerdaagse tocht uitstippelt, zorgt er ook voor dat er ergens overnacht kan worden. De gemiddelde leeftijd van de deelnemers ligt tussen 40 en 45 jaar. Ieder loopt voor eigen risico, De Wandelpool noch de organisator is aansprakelijk voor schade tijdens de tocht.

Het is leuk om andere wandelaars te laten meegenieten van een tocht die je georganiseerd hebt, schrijft Laura Onderdijk in de jongste nieuwsbrief. Soms slinkt het aantal deelnemers onderweg, omdat iemand een leukere route meent te hebben ontdekt. Maar in overgrote meerderheid wordt er enthousiast gelopen. Een paar weken voor de nieuwe nieuwsbrief uitkomt begint Laura rond te bellen en probeert deelnemers van De Wandelpool op te warmen een wandelvoorstel te doen. Er komen ook veel plannen spontaan binnen. Per twee maanden is er keuze uit zo'n dertig tochten, voornamelijk in Nederland maar ook een eindje over de grens in België of Duitsland. Er zijn ook stads- en architectuurwandelingen bij. Een abonnement op de nieuwsbrief kost 24 gulden. Han Hoogvorst geeft er informatie over: tel. 023-5334968.

Liever alleen

De trend is overduidelijk 'individueel'. Drie jaar geleden presenteerde SNP Natuurreizen naast groepsreizen voor het eerst ook voettochten voor enkelingen, voor twee of drie, en nu zijn ze al elkaars evenknie. Er zit een boom in de individuele reizen, terwijl groepsreizen stabiliseren, zegt SNP-medewerker Gert Nieuwboer. Vorig jaar maakten 5000 mensen op eigen houtje een reis van de Nijmeegse organisatie en dat zullen er dit jaar méér zijn.

SNP is marktleider op het gebied van wandelreizen. Ook kleinere organisaties merken de verschuiving naar individuele vakanties. Nieuwboer: “Het is een ontwikkeling die in de maatschappij zichtbaar is. Het vergt maatwerk van je organisatie, het is veel arbeidsintensiever dan groepsreizen. Het zijn niet alleen meer reizen van Schiphol naar Schiphol: klanten willen eerder weg of korter weg of nog een weekje erbij. Bijna de helft van onze klanten doet wel iets anders - plakt een weekend Rome aan een reis naar Toscane of wil iets georganiseerds en iets aparts. Het betekent dat je heel goed moet automatiseren. Wij hebben de vervoerspoot helemaal in eigen hand. Wij zijn agent van IATA en NS, wij kunnen zelf tickets uitschrijven, dat maakt het gemakkelijker.”

Hoe sterk de belangstelling voor wandelreizen toeneemt, bleek afgelopen weekend op een beurs van SNP in de RAI, waar ruim 6000 bezoekers werden geteld. Nieuwe gebieden zijn er volgens Nieuwboer niet: “Er is zoveel aanbod, eigenlijk is er niet veel meer te ontdekken. De meeste verre landen zijn 'opengelegd'. Als er al een trend is, dan is dat de grote variatie in wensen en verlangens - van hele primitieve tot vier-sterrenreizen.”