Italië staakt tegen bezuinigingen

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - De regering-Berlusconi zit middenin de eerste echte confrontatie. De drie grootste Italiaanse vakcentrales hebben voor 14 oktober een algemene staking aangekondigd tegen de plannen om het mes te zetten in pensioenen, uitkeringen en de gezondheidszorg.

“Oneerlijk, de zwaksten worden het zwaarst getroffen”, oordeelde Sergio d'Antonio van vakcentrale CISL over de begrotingsvoorstellen van het kabinet. De bonden zijn razend over het voornemen te bezuinigen op het door de staat gerunde systeem van pensioenen en uitkeringen van arbeidsongeschikten, hoezeer dat ook in het rood staat.

De financiële markten toonden zich niet onder de indruk van de aangezegde staking die het land over twee weken vier uur lang lam zal leggen. Zij reageerden opgetogen dat premier Silvio Berlusconi zijn verkiezingsbelofte gestand doet de belastingen niet te verhogen en het gigantische overheidstekort van 175 miljard gulden toch terug te dringen met - hoopt hij - 10 procent.

Bezuinigingen en het verhogen van de staatsinkomsten, ondermeer door het treffen van regelingen met belastingfraudeurs, moeten helpen het kasboekje van de Italiaanse staat wat meer op orde te brengen. Met de bonden is lang onderhandeld over snoeien op pensioenen en uitkeringen, maar ondanks concessies van het kabinet (vier miljard minder bezuinigen) bleef een akkoord gisternacht uit.

Dat er iets moet gebeuren met het genereuze systeem van ouderdoms- en invaliditeitspensioenen, daar zijn de partijen het eigenlijk wel over eens. Het groeiende tekort tussen inkomsten en uitgaven - dit jaar 77 miljard gulden - betekent een tijdbom onder de Italiaanse welvaartstaat. Om de problemen te beteugelen, wil de regering-Berlusconi de pensioengerechtigde leeftijd verhogen (nu 61 jaar voor mannen, 56 voor vrouwen in de privé-sector en 65 voor ambtenaren, maar die hebben een gunstige VUT-regeling), en de uitkeringen verlagen.

Tegelijkertijd is een grootscheepse actie begonnen om fraudeurs op te sporen. Blinden die auto rijden komen volgens de autoriteiten in Italië in ruime mate voor: drie miljoen Italianen zouden ten onrechte een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid ontvangen.

De vakcentrales zijn bereid wijzigingen in het systeem te accepteren, maar verwerpen aantasting van het voorzieningenniveau. Zij hopen met de aankondiging van de staking het parlement onder druk te zetten de voorgestelde maatregelen te verzachten. Het kabinet was overigens maar net op tijd klaar met zijn 'miljoenennota'. Uiterlijk morgen diende de begroting voor '95 aan het parlement voorgelegd te worden.