Ook de aartsvijanden van Turkije schieten te hulp

In nood leer je onverwachte vrienden kennen. Turkije is even verbaasd als dankbaar voor de hulp die het na de aardbeving krijgt van vijandige buurlanden.

Vooral de steun uit Griekenland en zelfs Grieks Cyprus verraste. De minister van gezondheidszaken riep Griekse donors op bloed te geven. Griekenland stuurde medicijnen met militaire transportvliegtuigen.

De Turkse minister van buitenlandse zaken Ismail Cem heeft de Grieken uitbundig bedankt. De afgelopen jaren waren de betrekkingen beneden alle peil. Geregeld was er oorlogsdreiging. Buitenstaanders deden dat wel eens af als een operette, maar zowel Turken als Grieken ergeren zich aan die geringschatting van het gevaar.

Misschien speelt bij het plotselinge meeleven een rol dat Grieken een speciale band voelen met Istanbul, hun eigen oude Konstantinopel. In de jaren vijftig woonde daar nog een grote Griekse gemeenschap. De voetbalclub AEK, nu spelend in Athene, is in Istanbul opgericht. Veel Grieken hebben wortels in Turkije. Tot de Eerste Wereldoorlog woonden er in Turkije grote Griekse gemeenschappen. In de jaren twintig van deze eeuw liep het mis. Na een verloren oorlog moesten de meeste Grieken vertrekken uit Klein-Azië.

Dat verleden kan hebben meegespeeld, maar de berichten uit Griekenland geven toch eerder de indruk dat puur meegevoel voorop staat.

Grieken kunnen zich ook met de ramp identificeren omdat het noord-westen van Turkije zo dichtbij ligt. Het epicentrum had evengoed in Saloniki kunnen liggen.

Een journaliste schreef in de krant Eleftherotyria: ,,Ons is jaren geleerd om de Turken te haten. Maar hun ongelooflijke pijn bezorgt ons geen blijdschap. We waren bewogen, we huilden alsof de eeuwenoude haat verdween bij het zien van dode baby's.'' Tot de verbeelding sprak ook de hulp uit het Griekse deel van Cyprus.

Cyprus is sinds 1974 verdeeld in een Turks en een Grieks gedeelte, die hermethisch van elkaar zijn afgesloten, nadat het Turkse leger de Turkse Cyprioten te hulp was gekomen.

De kwestie-Cyprus is nog lang niet opgelost, maar toch gingen Cypriotische doktoren op weg naar het Turkse rampgebied. Met achterlating van een bankrekening waarop Griekse Cyprioten geld kunnen overmaken voor Turkije.

De betrekkingen van Turkije met zowat al zijn buren hadden geleden onder de affaire-ücalan. De Koerdische leider deed in zijn proces een boekje open over hulp die hij had gekregen van Turkije's buren. Al die landen staan nu te dringen om het goed te maken.

Een jaar geleden nog bedreigde Turkije Syrië met oorlog als het ücalan niet zou uitwijzen. Vorige maand leken de zaken met Iran uit de hand te lopen. Iran beschuldigde Turkije ervan Iraanse dorpen te hebben gebombardeerd.

Maar ook Iran helpt nu, net als de Russen, met wie de relatie gedurig moeizaam is. Die buurlanden en ook de Turken zeggen dat de politieke problemen na de aardbeving dezelfde zullen zijn. Maar helemaal zonder politieke betekenis is al die hulp toch niet. Ze ondermijnt een taaie mythe in Turkije, dat er in de buurlanden alleen maar boze vijanden wonen.

De boze buitenwereld blijkt toch niet helemaal slecht te zijn.