Russen lauw over drama in Kosovo

Vluchtelingen uit Kosovo? Voor de Russen is het onbegrijpelijk dat die voor de Navo een reden vormen om Joegoslavië aan te pakken. ,,Wij hebben ook veel vluchtelingen. Russen uit de Baltische republieken, Russen uit Oezbekistan en Tadzjikistan. Die hebben ook problemen, ze kunnen nergens heen.''

Niemand in het westen bekommert zich om de Russen die zijn verdreven uit de voormalige Sovjetrepublieken, constateert Svetlana (43), een boekhoudster van het voormalige paleis annex museum Ostankino in het noorden van Moskou. Het verbaast haar dat de bommenwerpers wél opstijgen voor de Albanezen. Veel Russen zoeken naar andere verklaringen voor de Navo-bombardementen. De werkloze Denis van 23, die op de tram staat te wachten aan de Prospect van de Vrede, verdenkt de Amerikanen ervan Europa in hun greep te willen houden met de luchtaanvallen. ,,Want de Amerikanen zijn bang voor de euro en voor een verenigd Europa.'' Olga van 55, die staat te wachten op dezelfde tram, is ervan overtuigd dat de Verenigde Staten met de luchtaanvallen nieuwe wapens willen testen. Geen enkele ondervraagde wil ingaan op de vraag wat hij of zij weet van het humanitaire drama in Kosovo. ,,Wat ze ons vertellen'', luidt het standaard antwoord.

Toch is in Rusland aan juiste informatie te komen over Kosovo. De commerciële zender NTV bericht dagelijks uit de vluchtelingenkampen. Sterverslaggever Pavel Lopkovo wekt een bewogen indruk. Hij kondigde zondagavond aan de gruwelverhalen van de vluchtelingen zorgvuldig te zullen vastleggen. Dat NTV hem stuurt, bewijst dat de zender Kosovo belangrijk vindt.

De staatstelevisie ORT en de 'Jeltsin-zender' RTR, die samen het grootste bereik hebben in Rusland, maken echter nauwelijks gewag van de onafzienbare stroom vluchtelingen uit het oorlogsgebied. De zenders zijn wel kritisch over de Joegoslavische leider Slobodan Milosevic. Ze zijn boos dat hun eigen cameraploegen werden uitgewezen.

Weinig Russen lijken te voelen voor een directe betrokkenheid van Rusland bij de oorlog. Velen vinden dat dichter bij huis nog genoeg problemen liggen, bijvoorbeeld in de opstandige deelrepubliek Tsjetsjenië.

Bij menig Rus hoeven de Albanezen uit Kosovo niet op veel mededogen te rekenen. Midrjas (35), een tataarse moslim, vindt dat Rusland snel wapens moet leveren aan Joegoslavië. Dat daarmee dan geloofsgenoten worden bestreden, deert hem niet. Hij vindt de Albanezen eigenlijk een stel bandieten. De Russisch-orthodoxe Valentina (61) heeft vooral medelijden ,,met de Serviërs''.

Een uitzondering vormt Jelina. De jonge moeder is geschokt door de beelden van de vluchtelingen. Ze is er is dan ook zelf een. Jelina moest de Azerbeidzjan eind jaren tachtig verlaten tijdens de pogroms op de Armeense minderheid.