Prachtig primitief

Het buitenaardse wezen is op doorreis en staat ineens op de stoep. Hij/zij/het heeft slechts tijd om één plekje op aarde te bezoeken, dat maar meteen typerend moet zijn voor de huidige menselijke beschaving. Achttien wetenschappers denken na over hun rol als reisgids voor de planeet aarde.

Ik zou zo iemand een beetje wegwijs willen maken in de klassieke muziek. Ik zou hem meenemen naar Wenen, naar de Musikverein. Om te proberen iets van de klassieken en de romantici over te brengen. Want ik vind het toch wel opvallend dat in onze cultuur dergelijke betrekkelijk oude stukken avond aan avond overal worden gespeeld. En dat daar vreselijk veel geld en energie in wordt gestoken om het zo perfect mogelijk te doen.

Ik denk wel eens dat dat zou kunnen komen door de armoede van recenter werk. De laatste tijd is de muziek goeddeels geautomatiseerd. Mensen raken misschien toch wat uitgekeken op ongecompliceerd vermaak.

Ik vind het een heel opvallend element in de huidige westerse cultuur dat men teruggrijpt op klassieke kunstvormen. Ik denk dat zoiets voor een buitenaards wezen niet zo vanzelfsprekend is als een Space Shuttle of een mooi klaverblad.

Het primitieve element bij het voortbrengen van de toon bij die klassieke muziek is boeiend. Dat zou ik ook benadrukken als ik met het buitenaardse wezen in die concertzaal zit. Natuurlijk kun je een ingewikkeld vioolconcert moeiteloos spelen met een elektronisch apparaat. Maar blijkbaar wordt er iets aan toegevoegd als het door iemand wordt uitgevoerd die er veertig jaar op heeft geploeterd en die het die ene avond moet màken.

Als ik met het wezen de concertzaal zou binnenkomen, zou ik hem allereerst uitleggen waarom we dit zo primitief aanpakken. Ik ga er tenminste van uit dat hij het heel primitief vindt. Maar ik zou hem uitleggen dat muziek maken een vorm van expressie is die erg veel voldoening geeft als je het beheerst. De toon die je produceert is een emotionele uiting en je hebt daar natuurlijk een innig contact mee als je die toon zelf voortbrengt. Dat gevoel mis je als je op de knop van een apparaat drukt.

Bij zijn afscheid zou ik het buitenaardse wezen geen waardeoordeel willen geven over wat er hier op aarde gebeurt. Dat zou ik zinloos vinden. Je weet ook niet hoe het bij hèm is. Het grote probleem is dat je niet weet hoe het emotionele leven van zo'n figuur is. Misschien is het wel een computer.

Ik vind het in elk geval zinloos om zo iemand op een wetenschappelijke manier iets te gaan uitleggen. Ik denk dat het belangrijk is om te laten zien dat emoties hier op aarde een grote rol spelen.''