Geen spoor van schaamte of schuld

Over Mitterrand en zijn privé-leven is veel geschreven. Allen kennen nu zijn maîtresse en haar dochter, waarvan de media niet hebben geaarzeld foto's te plaatsen.

Wat mij in de berichtgeving en commentaren - zowel in deze krant als NRC-Handelsblad - is opgevallen, is de wijze waarop over Mitterrands buitenechtelijke verhouding geschreven wordt. Velen schijnen hiermee geen moeite te hebben en prijzen zelfs de door Mitterrand betoonde en tot na zijn dood geregisseerde openhartigheid in deze.

De hoofdredacteur van Trouw vindt de foto van Mitterrands natuurlijke dochter zelfs ontroerend, en een door Ileen Montijn in NRC-Handelsblad aangehaalde Volkskrant-columniste ziet in het openlijk naast elkaar bestaan van twee verhoudingen en het naast elkaar staan van mevrouw Mitterrand en de maîtresse van haar man naast diens kist zelfs een teken van beschaving!

Ik heb mij zeer verbaasd over de teneur van alle berichtgeving en commentaren. Nergens een woord van afkeuring over Mitterrands geïnstitutionaliseerd overspel. Nergens ook enig gevoel van medeleven, misschien met mevrouw Mitterrand die toch onder dit alles moet hebben geleden en deze verhouding pas na verloop van tijd tandenknarsend heeft geaccepteerd.

Zou zij - zo waag ik het te veronderstellen - haar rivale liever niet als het ware met haar blikken hebben gedood dan in het uur van de dood van haar man naast haar te hebben gestaan, daarbij 'mooie' en 'ontroerende' plaatjes voor de fotografen opleverend? In dergelijke verhoudingen is er in ieder geval altijd één slachtoffer. In dit geval was dat zeker niet Mitterrand!

Wat betreft de openhartigheid - vermoedelijk door velen met voyeurisme gadegeslagen - en het gezamenlijke optreden van het gewone en het buitenechtelijke 'gezin' (de aanhalingstekens slaan op het laatste!), bij mij veroorzaakt dat alleen maar walging. Waarom? Omdat hier zelfs geen rudiment meer van schaamte of schuld aanwezig lijkt te zijn; zowel bij de betrokkenen als de toeschouwers lijken deze niet meer te bestaan.

Of zouden er toch velen zijn die dergelijke zaken wèl afkeuren, maar uit vrees voor het verlicht-repressieve klimaat hun stem niet durven te laten horen? Zijn het alleen journalisten en columnisten die zo a-moreel geworden zijn en onder de vlag van journalistiek of tolerantie goedpraten wat toch niet anders dan immoreel is?

Er moet overigens op worden gewezen dat het morele besef niet verdwenen is. Het is echter van richting veranderd. Niet langer meer richt het zich op persoonlijk gedrag en handelen, tenzij het zaken als bijvoorbeeld racisme en corruptie betreft; in meer triviale vorm vindt men dat in de houding tegenover roken. De op het lijstje van politieke correctheid staande kwesties als racisme etcetera worden in het publieke bewustzijn nog wel als zonde gevoeld en nemen soms zelfs hysterische vormen aan. Maar verhoudingen als die van Mitterrand kunnen kennelijk bij velen op veel begrip rekenen en worden niet meer als zonde gezien. Ook niet door lezers van Trouw?

Ter voorkoming van misverstand: het gaat hier niet om het werpen van de eerste steen naar Mitterrand. Waar het mij om gaat is om de signalering van een in deze zaak duidelijk geworden a-morele tendens in onze westerse samenleving die een weerspiegeling is van haar algehele decadentie.