Opvolger Kohl dient zich aan

Van onze correspondent BERLIJN - Het hoge woord is er uit: Wolfgang Schüuble, fractievoorzitter van de christendemocratische CDU in de Duitse Bondsdag, wil bondskanselier worden. “Als de post mij wordt aangeboden, zal ik de verleiding waarschijnlijk niet kunnen weerstaan.”

In het weekblad Stern haast de in een rolstoel gekluisterde Schüuble zich te zeggen dat het thema absoluut niet actueel is. Hij gaat er vanuit dat Kohl bij de verkiezingen eind volgend jaar lijsttrekker van de CDU zal zijn en opnieuw bondskanselier wordt. “Kohl weet dat ik hem nooit een voet dwars zal zetten.”

Maar toch is het opmerkelijk dat Schüuble zich als kandidaat-opvolger opwerpt. Hij heeft altijd hoge ogen gegooid, maar de 54-jarige christen-democraat ging vragen over zijn politieke toekomst steeds uit de weg.

Het interview met de CDU-fractievoorzitter leidde gisteren tot grote opwinding in politiek Bonn. De partij van Schüuble gooide nog eens olie op het vuur door aan te kondigen dat Kohl vandaag, voorafgaande aan de vergadering van het partijbestuur, een persconferentie zou geven. Normaal doet de bondskanselier, die tevens CDU-voorzitter is, dat na afloop. Zou Kohl z'n vertrek uit de politiek aankondigen, of juist bekendmaken dat hij in 1998 weer de kar wil trekken?

De CDU gaf daarom een nieuwe verklaring uit. De persconferentie van Kohl was niet meer dan 'routine'. Mag de bondskanselier zich aan het begin van het nieuwe jaar alsjeblieft uitlaten over 'algemene politieke thema's'? De journalisten moesten er niks achter zoeken.

Volgens Schüuble hoeft zijn handicap geen belemmering te vormen voor de uitoefening van de hoogste politieke functie in Duitsland. “Het kan mij niet schelen dat mensen mij lastig vallen met de vraag of iemand in een rolstoel wel bondskanselier kan worden. Ik heb het er met Helmut Kohl over gehad, en hij denkt dat ik het kan. Zelf denk ik dat ik elke baan aankan.”

Schüuble werd in oktober 1990, kort nadat hij een partijbijeenkomst in de deelstaat Baden-Württemberg had toegesproken, neergeschoten door een gestoorde drugsverslaafde. Hij raakte verlamd aan beide benen. Door vriend en vijand wordt hij geroemd om de veerkracht die hij wist op te brengen om aan de politieke top te kunnen blijven. Schüuble staat bekend als een vertrouweling van Kohl en is scherp analyticus en een geducht debater.

Het kroonprinsendebat in de CDU is nog nauwelijks van de grond gekomen. Daarvoor is Kohls' positie te overheersend. Drie maanden geleden brak hij het record van Adenauer als langstzittende naoorlogse bondskanselier. Wil Kohl het record van Bismarck breken, dan moet hij tot de volgende eeuw aanblijven.

Voor sommige CDU'ers zou Rita Süssmuth, voorzitter van de Bondsdag, ook een goede opvolger zijn. Maar de rechtervleugel, en zeker de Beierse zusterpartij CSU, vindt haar te progressief. Uit die hoek, zeggen politieke commentatoren, komt ook de onthulling over de privé-reizen die Süssmuth met regeringsvliegtuigen zou hebben gemaakt. Zij is daardoor ernstig in opspraak geraakt. Midden deze maand komt het presidium van het parlement met de uitkomst van een onderzoek naar het vlieggedrag van Süssmuth naar buiten.

De andere politieke partijen houden de ontwikkelingen binnen de CDU scherp in de gaten. Verkiezingen met of zonder Kohl, dat scheelt een slok op een borrel. Wie de tegenspeler van de CDU-lijsttrekker wordt, is niet duidelijk. Wel is bekend dat de nieuwe bondskanselier bij de verhuizing naar Berlijn voorlopig intrek zal nemen in het Staatsratsgebüude op het Schlossplatz in het centrum van de hoofdstad, de plek waar vroeger de DDR-leiders Ulbricht en Honecker resideerden. Het nieuwe Bundeskanzleramt, dat bij de Rijksdag aan de oever van de Spree verrijst, is pas in het jaar 2000 klaar.