Kamer wil uitleg Schmitz over foute cijfers IND

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - D66, CDA en GroenLinks willen zo snel mogelijk opheldering van staatssecretaris Schmitz van justitie over het verstrekken van onjuiste gegevens door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) aan de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen (UNHCR). Het Kamerlid L. Sipkes heeft hierover gisteren vragen gesteld aan de staatssecretaris.

In het jaarrapport 'State of the world's refugees' ging de UNHCR er van uit, dat Nederland in 1996 in meer dan zestig procent van de genomen beslissingen asielzoekers toeliet. In werkelijkheid, volgens de eigen cijfers van de IND, bedroeg dat percentage minder dan de helft.

D66-Kamerlid B. Dittrich neemt de zaak hoog op. “Als de IND over een intern stuk beschikt met de juiste cijfers daarin, dan is de Kamer onjuist ingelicht. Ik wacht eerst de beantwoording van de Kamervragen door mevrouw Schmitz af, maar als haar antwoorden ontoereikend zijn, schroom ik niet over deze zaak een plenair debat aan te vragen.”

Zijn collega Sipkes van GroenLinks begrijpt niet hoe het mogelijk is dat de IND onjuiste cijfers verstrekt. “Het moet de IND toch al jaren bekend zijn over welke cijfers de UNHCR wenst te beschikken. De suggestie wordt hiermee gewekt dat de IND zichzelf op de borst wil kloppen om te laten zien hoe ruimhartig we zijn in het toelaten van asielzoekers. En dat is nergens voor nodig, want ook zonder die tam-tam kunnen we vaststellen dat Nederland het vergeleken met de ons omringende landen helemaal niet zo slecht doet.”

Ook CDA-Kamerlid M. Verhagen vindt het een vreemde zaak dat er onjuiste cijfers zijn verstrekt. “De jaarberichten van de IND zijn openbaar. We krijgen regelmatig cijfers onder ogen met betrekking tot het Nederlandse asielbeleid. Daar hoeven we ons niet voor te schamen.”

Verhagen fronste destijds de wenkbrauwen bij het vernemen van het 'nieuws' over het aantal toegelaten asielzoekers. “Ik dacht nog: dat moet ik toch eens een keer nakijken. Hier klopt iets niet.”

Diezelfde argwaan had J. Rijpstra van de VVD. “Ik hield altijd verhalen waarin ik aangaf dat Nederland een beperkt aantal statussen verleent en dan hoor je plotseling zo iets ongelooflijks. Voor zover ik weet heeft echter nooit iemand misbruik gemaakt van die verkeerde informatie.”

Het VVD-Kamerlid vindt dat de IND die onjuistheid zelf had moeten corrigeren. “Als iets feitelijk onjuist is moet je dat recht zetten, ook al denk ik niet dat de IND bewust heeft geprobeerd de UNHCR om de tuin te leiden.”

Kritiek op de statistieken zoals de IND die hanteert, heeft Rijpstra al jaren. “Wat zeggen die getallen nou over wie er in 1996 Nederland is binnengekomen? Niets! Want beslissingen over dat jaar hebben meestal te maken met mensen die bijvoorbeeld al in 1993 of 1994 in ons land waren.”

“Er moet meer eenduidigheid komen in de staatjes van de IND. Laat ze bijhouden welke asielzoekers die in een bepaald jaar zijn binnengekomen in het jaar van onderzoek wel en niet worden toegelaten. Anders wordt het een louter administratieve aangelegenheid.”

Fronnie Biesma, woordvoerster van VluchtelingenWerk Nederland, is ook allerminst gelukkig met het gegoochel met cijfers. “Ik heb het ANP al op de dag van publicatie in diverse dagbladen, op 8 december, gewezen op de fout in het UNHCR-rapport. Daar is vervolgens niets mee gedaan. Overigens geloof ik niet dat de IND die fout gemaakt heeft, want de eigen jaarcijfers waren al langer bekend. Het lijkt eerder op een vergissing van de UNHCR. Maar dat neemt niet weg, dat de IND zelf aan de bel had moeten trekken. Zou de IND ook gezwegen hebben als de fout nadelig was geweest voor zijn imago?”

Kwalijker dan de verkeerde jaarcijfers vindt Biesma de selectieve manier waarop het ANP het bericht over het jaarverslag van de UNHCR had samengesteld. “Dat rapport was een noodkreet over de situatie van de vluchtelingen in de wereld. De UNHCR maakte zich daarin grote zorgen over de houding van West-Europa, Amerika, Canada en Australië, die steeds vaker de deur dichtslaan voor hen die bescherming zoeken en vluchtelingen vooral beschouwt als politieke, sociale of economische bedreiging. Wereldwijd zijn er meer dan 22 miljoen vluchtelingen. Tweederde wordt opgevangen in Azië en Afrika. Wereldwijd hoort Europa en zeker Nederland absoluut niet tot de koplopers wat betreft de opvang van asielzoekers.”

In een gezamenlijke verklaring stellen IND en UNHCR “dat bij het ter perse gaan van de 'State of the world's refugees' de definitieve IND-cijfers nog niet beschikbaar waren. De statistieken geven daarom een enigszins vertekend beeld.” Volgens het IND-jaarverslag over 1996 werden in dat jaar de verzoeken van 51 686 asielzoekers afgewezen. Het UNHCR-rapport rept van slechts 15 297 afwijzingen, een verschil van meer dan 36 000.

Volgens de IND is direct na het verschijnen van het UNHCR-rapport contact opgenomen met de statisticus van de UNHCR in Geneve en de UNHCR-vestiging in Den Haag. “Gezamenlijk hebben de IND en de UNHCR onderzocht waar het fout is gegaan. Bij de UNHCR bestaat ook geenszins de indruk dat zij bewust zijn misleid door de IND. Beide organisaties hebben duidelijke afspraken gemaakt om misverstanden in de toekomst te voorkomen.”