Varkenspest in Brabant breidt zich snel uit

Van onze redactie economie DEN HAAG - De varkenspest breidt zich snel uit. Gisteren liep het aantal besmette bedrijven op tot zes. Het gaat om drie ondernemingen in Venhorst, twee in Odiliapeel en één in Uden. Dat aantal kan nog oplopen omdat bij meerdere verdachte bedrijven nader onderzoek wordt verricht.

Door de verspreiding van de ziekte heeft landbouwminister Van Aartsen gisteravond het gebied uitgebreid waar een transportverbod geldt voor vee en mest. Rond het bedrijf in Uden zullen overigens geen varkens preventief worden geruimd. Het ministerie van landbouw acht dat onnodig omdat het ervan uitgaat dat de haard van de ziekte nog steeds in de eerste twee plaatsen ligt.

Het vernietigen van de ongeveer 30 000 varkens binnen een straal van twee kilometer rond de besmette bedrijven in Venhorst en Odiliapeel start maandag, zo bleek gisteren na afloop van overleg tussen onder meer betrokken landbouworganisaties, inspectie- en veekeuringsdiensten en slachters. De dieren worden levend van de bedrijven gehaald en elders vernietigd. De ruiming duurt naar verwachting vijf dagen. Dit weekeinde worden wel de eerste schade-taxaties gemaakt.

De Nederlandse varkenshouders waarvan de dieren moeten worden afgemaakt, krijgen een schadevergoeding ter grootte van de marktwaarde van de beesten. Die wordt betaald uit het dierziektefonds dat voor 70 procent gevuld is met Europees geld. De resterende 30 procent wordt opgebracht door de Nederlandse overheid en het landbouwbedrijfsleven. Volgens het productschap zit er 40 tot 50 miljoen gulden in het fonds, “voorlopig genoeg”, aldus een woordvoerder.

Voor de nieuwe opbouw van de veestapel bestaat geen financiële regeling. Ook een verzekering tegen dierziekten bestaat niet. Volgens de Landbouwuniversiteit Wageningen zou de premie voor zo'n verzekering gemiddeld ongeveer drie gulden per varken bedragen.

Hoeveel schade de getroffen varkenshouders zullen lijden, is nu niet te zeggen, meldt het productschap. De Landbouwuniversiteit berekent de gemiddelde schade voor een varkenspestuitbraak op 154 miljoen gulden.

De export van varkens en vlees - jaarlijks goed voor 5,6 miljard gulden - is momenteel nog niet in gevaar, zegt het productschap. Weliswaar dreigt België de grenzen te sluiten, maar dat kan volgens het productschap alleen in Europees verband en daar is vooralsnog geen sprake van.

De land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland heeft zich gisteren beklaagd over de informatievoorziening aan de betrokken boeren. Nog steeds is niet precies bekend bij welk bedrijf nu wordt geruimd en evenmin zijn varkenshouders persoonlijk op de hoogte gebracht. De keuringsdienst is overigens nu in de regio daarmee wel aan de slag. LTO Nederland en de varkenshoudersorganisatie NVV hebben de Nederlandse veehouders opgeroepen alle transporten van en naar hun bedrijven aan te melden bij de hun bekende registratiepunten.

De Algemene Inspectiedienst (AID) heeft in het Brabantse 'varkenspestgebied' tot dusver circa veertig processen-verbaal opgemaakt wegens illegale transporten. In een aantal gevallen ging het om varkenstransporten. Gistermiddag moest de politie enkele AID'ers te hulp schieten toen de chauffeur van een varkenstransport vluchtte tijdens zijn aanhouding. Hij kon later worden ingerekend. Alle betrokken dieren zijn inmiddels vernietigd.

Polen staakte gisteren als eerste land volledig de import van Nederlandse varkens, varkensvlees, orgaanvlees van varkens en levensmiddelen die zijn bereid met thermisch behandeld varkensvlees. Polen geldt overigens niet als een zeer belangrijke afzetmarkt. In de eerste negen maanden van vorig jaar ging er zo'n 2300 ton vlees heen, slechts een fractie van de ongeveer 560 000 ton varkensvlees die Nederland in die periode exporteerde.

De Belgische minister van landbouw, Pinxten, kondigde gisteren strenge maatregelen af tegen de mogelijke verspreiding van varkenspest.