Uitgezette Palestijnen vechten in niemandsland tegen schorpioenen

LIBISCH-EGYPTISCHE GRENS - Bijna een jaar nadat Libië hen het land had uitgegooid, proberen meer dan 180 Palestijnen te overleven in halfvergane tenten op een vervuild stuk niemandsland in de woestijn.

Overdag stijgt de temperatuur tot 40 graden Celsius of meer. Het opwaaiende zand doet het haar van de kampbewoners de kleur van de woestijn aannemen. 's Nachts worden met name de kinderen geteisterd door schorpioenen, slangen en ratten. Vaak is er geen water om af te wassen of een bad te nemen. “Het woord 'kamp' is te vriendelijk voor deze plek”, zegt Mohammed el-Refai, een aannemer die met zijn vrouw en vijf kinderen in een van de 47 tenten bivakkeert. “Dit is voor ons de hel op aarde. Een plek zonder hoop.”

De Libische leider Moammar Kadafi smeet hen het land uit. Omdat ze geen paspoorten of visa hebben is er geen land dat hen toelaat, en zitten ze vast op een strook land tussen een Libische en een Egyptische grenspost.

Op 1 september vorig jaar kondigde Kadafi aan dat hij alle 30 000 Palestijnen zijn land zou uitzetten om aan te tonen dat de Israëlisch-Palestijnse vredesakkoorden bedrog zijn, aangezien miljoenen Palestijnse vluchtelingen ondanks de akkoorden niet zouden kunnen terugkeren naar huis. “Laat ze maar naar bevrijd gebied gaan”, zei Kadafi. Meer dan 1 200 Palestijnen belandden in het grenskamp. Enkele honderden van hen, die in het bezit waren van geldige papieren, konden verder reizen naar Syrië, Libanon, Jordanië of de Palestijnse gebieden, en 650 anderen mochten onder druk van Arabische regeringen terug naar Libië.

Degenen die zijn achtergebleven, zijn voornamelijk nazaten van Palestijnen die ten tijde van de stichting van Israël in 1948 op de vlucht sloegen, over wier lot de akkoorden geen duidelijke taal spreken.

Verlopen

De bewoners komen direct op bezoekers aflopen met een plastic tas vol papieren: Egyptische paspoorten, door de VN verstrekte reispapieren, toeristenkaarten voor de Gazastrook. Sommige papieren zijn verlopen en er zijn er geen bij die recht op verblijf waar dan ook geven.

“Het is een humanitair, maar ook een politiek probleem”, zegt Panos Moumtzis, het hoofd van de VN-vluchtelingenorganisatie Unhcr in de Egyptische hoofdstad Cairo. “We hebben overal aangeklopt, maar tot op heden zonder resultaat.” Ibrahim Aboe Dagga, mensenrechtenadviseur van de Palestijnse leider Jasser Arafat, zegt dat deze Kadafi heeft gevraagd de gestrande Palestijnen weer toe te laten tot Libië. Hij hoopt op een oplossing bij de ontmoeting die Arafat en Kadafi volgende maand zullen hebben.

Een aantal bewoners van het kamp zegt niet terug te willen naar Libië, uit angst dat de onberekenbare Kadafi hen opnieuw zal uitzetten. Elke week reizen de mannen uit het kamp - voor een groot deel leraren, ingenieurs en voormalige ambtenaren - naar de dichtstbijzijnde Libische plaats, Msaad, om met het weinige geld dat ze nog hebben voedsel te kopen. Sommigen kunnen het zich niet meer veroorloven om vlees of vis te kopen. Als de door de VN geleverde flessen water op zijn, bedelen ze bij passerende vrachtwagens om drinkwater.

De vrouwen en kinderen, die een heel jaar school hebben gemist, voeren een verloren strijd met de wind om het kamp vrij te houden van plastic tassen en ander afval.

Er is een arts in het kamp, Mohammed Ibrahim Moessa, maar die is gespecialiseerd in mondaandoeningen. Veel van de jonge kinderen die hem bezoeken, zoals de 6-jarige Fadi el-Afifi, zitten onder de vlooien- en muggenbeten. Moessa zegt de afgelopen maand alleen al negen kinderen te hebben behandeld die waren gestoken door een schorpioen. Ook stress is een veel voorkomende klacht. Mensen zijn depressief of agressief. Soms breekt er een vechtpartij uit.

“Dit is geen geschikte plek voor mensen,” zegt Moessa. “Er is een voortdurende strijd tegen de elementen, de insecten. Het is alleen aan God te danken dat er hier nog niemand is overleden.” Het dorp waar Moessa werd geboren ligt tegenwoordig in Israël en hij heeft niet de papieren die nodig zijn om naar de Gazastrook te kunnen reizen, waar zijn ouders nu wonen.