Bomers wil indruk vermijden dat Jezus uit Jozef werd geboren

Van onze kerkredactie HILVERSUM - Onder druk van bisschop H. Bomers van Haarlem wordt de herziene editie van de Willibrordvertaling hier en daar gewijzigd. De Katholieke Bijbelstichting (KBS), de Vlaamse Bijbelstichting en de bisschoppenconferenties van Nederland en België zijn dit overeen gekomen.

Vertaalcoördinator, dr. W. Weren, hoogleraar nieuwe testament te Tilburg noemt de bezwaren van Bomers “spijkers zoeken op laag water”. De Nederlandse en Belgische bisschoppen hadden in 1995 hun goedkeuring gegeven aan de derde druk, die wat was bijgeschaafd in vrouwvriendelijk taalgebruik en als voorleestekst.

Bisschop Bomers liet eind 1995 weten dat de vertaling “heel wat fouten telt” en “soms opvallend faalt wat betreft het handhaven van de vertrouwde tekst”. Rooms-katholieken zouden zich niet aan 'deze troebele bron' moeten laven. Andere bisschoppen, zoals Bomers' voormalige hulpbisschop dr. Lescrauwaet, betoogden met klem dat de kwalificatie 'troebel' ten ene male niet van toepassing was. Volmaakte bijbelvertalingen bestaan niet; ze zijn altijd aanvechtbaar en ook voor verbetering vatbaar. Bomers' ambtsbroeders uitten zich privé ongelukkig met de manier waarop de Haarlemse bisschop de bijbeluitgave tot een polarisatienummer probeerde te maken.

Directeur Th. Kersten van de KBS noemde de bezwaren van Bomers voor een deel taalsentimenten en voor een deel voortkomend uit Bomers' rol als hoeder van het geloof. “Maar de kritiek is niet altijd ter zake doende”, aldus Kerstens. Hij verweet Bomers kritiek te leveren op passages die reeds in de oorspronkelijke editie van 1975 zo geformuleerd waren.

Bomers had onder meer bezwaar tegen de vertaling van Mattheüs 1: 16, “...Jozef de man van Maria uit wie geboren werd Jezus...”. Dat “uit wie” kan grammaticaal ook op Jozef staan, maar volgens de geloofsleer is Jezus niet uit Jozef geboren. De Griekse tekst is eenduidig: er staat een vrouwelijk voornaamwoord. De vroegere Willibrordvertaling las dan ook: “...de man van Maria en uit haar werd geboren...” Opvallend genoeg laten zowel de Statenvertaling als de NBG de geslachtelijke dubbelzinnigheid van het Nederlandse relativum gewoon staan.

Op een veertigtal plaatsen wordt de vertaling bijgesteld; ongewijzigd blijft “Jozef had geen gemeenschap met Maria” waar velen de voorkeur blijven geven aan het het oude en letterlijke en meer mysterieuze “Jozef (be)kende haar niet” Op verzoek van Bomers verandert de aanzegging van de engel Gabriël tot Maria weer in “Wees gegroet” (idem: Statenvertaling en NBG) in plaats van het troebele: “Ik groet u”.