Passagiers aan boord van een vrachtschip

Eindelijk gebeurt er iets. Midden op zee, 500 kilometer van de Azoren, valt de motor uit en rinkelen de alarmbellen op volle sterkte. Een matroos stelt ons gerust: “Niets aan de hand. Het is gewoon een oud schip.”

We zijn dan al ruim twee weken met het Engelse containerschip 'Author' onderweg van Curaçao naar Amsterdam. De laatste poot is het minst opwindend: vanaf Kingston (Jamaica) tien dagen lang elke dag dezelfde zee. De motorstoring is dus een welkome afwisseling. Pas als de motor na twee vruchteloze pogingen weer het vertrouwde geluid produceert, vallen wij terug in ons bekende ritme van lezen, luieren, eten en drinken.

In onze luxueuze hut hebben we de boekenplank vol leesvoer gestouwd, de computer is op het bureautje geïnstalleerd en het ijskastje gevuld met meegebrachte lekkernijen voor de eindeloze dagen en avonden. Sterke drank is op het schip belastingvrij te koop en de passagierskeuken staat ook nog eens bomvol hapjes en sapjes voor het geval we aan de copieuze scheepsmaaltijden niet voldoende hebben.

De Author heeft zes hutten, maar bij hoge uitzondering zijn er maar twee bezet. Onze medepassagiers zijn John en Edith, een ouder Brits echtpaar met een voorliefde voor vrachtschepen. John, een forse man met een bolle babytoet, heeft voornamelijk belangstelling voor het eten, al verkondigt hij om de andere dag dat hij op dieet gaat. Een zelfopgelegde kwelling op een schip waar het wandelingetje naar de maaltijd een van de belangrijkste vormen van vertier is. Althans, wanneer je op volle zee bent. Voor de havens, bij uitstek het aardigste van een reis per vrachtschip, hebben John en Edith nauwelijks belangstelling. Ze vinden het een inbreuk op hun levensritme en gaan soms alleen voor de vorm aan wal.

VERSTEKELiNGEN De Author vaart vanaf Curaçao via Aruba, Cartagena (Colombia), Puerto Limon (Costa Rica), Santa Marta (Colombia) en Kingston in drie weken naar Amsterdam. Prachtige plaatsen, maar voor bezichtiging ben je wel afhankelijk van de (soms) korte tijd dat het schip in de haven ligt. Voor het fraaie oude centrum van Cartagena bijvoorbeeld hebben we maar een ochtend. Achteraf hadden we langer kunnen blijven, want als we stipt op tijd bij het schip terugkeren, blijkt er wegens problemen met de containerkraan een vertraging van enkele uren te zijn.

Spannend wordt het in Puerto Limon. Het schip is nog geen twee meter van de Costaricaanse wal verwijderd als de marconist ons op geagiteerde toon toeschreeuwt dat we ons in onze hut moeten opsluiten. We reageren niet direct, zo gevaarlijk is Costa Rica immers niet. “De Roemenen zijn ontsnapt”, klinkt het dan, “en ze kunnen jullie gijzelen.” De Roemenen zijn de zes verstekelingen die al op de heenweg, in het Franse Le Havre, ongezien aan boord zijn gekomen; vastbesloten om via Costa Rica Amerika te bereiken. Maar ze werden al gauw ontdekt en zonder pardon opgesloten. Alleen op volle zee mochten ze een frisse neus halen. Volop gelegenheid dus om gereedschap hun betraliede hut binnen te smokkelen. Als ze eindelijk de kust van Costa Rica nabij weten, zagen ze het hekwerk evenwel te vroeg door. Net wanneer ze van boord willen springen, worden ze gepakt.

LOME LUIAARD Het incident vindt 's avonds plaats en zorgt voor het nodige oponthoud. Dat betekent een hele dag in Pto. Limon, een onooglijk, maar lief Caribisch havenstadje. Wanneer we het dorp inlopen, worden we door een lome luiaard in een boom gadegeslagen. Bij de bananenplantage van Delmonte is het betaaldag. In een lange rij wachten de arbeiders bij het kantoortje op hun loon. Iets verderop staan de schuldeisers en kledingverkopers al klaar om het moeizaam verdiende geld over te nemen. Het is broeierig warm. Arme Roemenen, die de kapitein voor alle zekerheid helemaal onderin het schip heeft laten opsluiten. Als we 's avonds tegen de passaatwind in, met alle onaangename deiningen van dien, richting Santa Marta varen, proberen we ons hun situatie - zonder koeling of frisse lucht - maar niet voor te stellen.

De besneeuwde bergtoppen van de Sierra Nevada de Santa Marta zijn in regenwolken gehuld. Maar een aarzelend zonnetje schenkt ons een regenboog die over het oude centrum welft. John grijpt het feit dat in het donkere straatje naar de stad wel eens passagiers zijn beroofd dankbaar aan om aan boord te blijven. Wij laten ons de bergen in rijden, waarbij we de villa's van enkele notoire maffiosi passeren. De cocaïne is overal. Het bananenschip naast ons ligt al drie dagen aan de ketting na een vondst van tien kilo drugs aan boord.

In de volgende haven, Kingston, hebben we maar een paar uur. We besluiten tot een snel bezoek aan Devon House, in 1881 gebouwd door een zwarte Jamaicaan die zijn fortuin in Zuid-Amerika had verdiend. Wanneer we enkele uren later de haven verlaten en langs Jamaica's kust varen, werpen we een begerige blik op de prachtige Blue Mountains, die ons door gebrek aan tijd door de neus zijn geboord. Ons rest alleen nog de 'blue sea'.

DOLFIJNEN Maar zo'n lang stuk op zee heeft ook z'n aardige kanten. Op de brug maken we regelmatig een praatje met de dienstdoende stuurman, we drinken een borrel bij de kapitein, kijken video in de lounge, lezen het ene boek na het andere, vieren de verjaardag van de eerste stuurman of zwemmen in het minuscule zwembadje. En als we op een avond op de zonsondergang wachten, zien we de glimmende ruggen van dolfijnen. De dieren worden baldadig en net als ze in de lichtbaan van de ondergaande zon zijn, springen ze hoog uit het water.

Dan verdwijnen ze in de nevel die inmiddels voor de horizon hangt. De dag daarop zien we een zeeschildpad een luchtje scheppen.

Bij nadering van de Engelse kust neemt het aantal vogels en schepen gestaag toe. Omdat bij zo veel verkeer een moment van onoplettendheid fataal kan zijn, neemt op de brug de animo voor een praatje af. John en Edith praten al dagenlang over de beste en snelste weg huiswaarts vanaf Felixstowe (de haven na Amsterdam). Ook voor ons schiet het op. IJmuiden nadert.

Grijze wolken met een flard zon. De loods komt aan boord, vergezeld door de marechaussee, die zich vier man sterk voor de hut van de Roemenen posteert. In Amsterdam worden de verstekelingen gehandboeid afgevoerd. Later horen we dat ze linea recta naar Roemenië zijn teruggestuurd.