Zonder Champions League moet Ajax vijf miljoen bezuinigen

ZÃœRICH - Het lijkt een onoplosbare rekensom, maar de feiten en cijfers spreken juist een duidelijke taal. Ajax moet vanavond winnen van Grasshoppers om zich voor de derde maal op rij toegang te verschaffen tot de kwartfinales van de Champions League. Alleen als Auxerre thuis verliest van het al uitgeschakelde Glasgow Rangers, heeft Ajax aan een gelijkspel voldoende. Een nederlaag in het Hardturm-stadion in Zürich is in alle gevallen fataal.

Voor de laatste training week Ajax gisteravond uit naar het terrein van de FC Red Stars. Een korte inspectie in het Hardturm-stadion leerde dat het veld in slechte staat verkeerde door de regen en sneeuw van het afgelopen weekeinde. De competitie-wedstrijd van Grasshoppers, afgelopen zaterdag tegen Lugano, kon geen doorgang vinden in de modderpoel.

Op het veldje van FC Red Stars trainden Jari Litmanen en Danny Blind volop en gretig mee, terwijl Ronald de Boer aan de kant bleef. Over de eventuele inzetbaarheid van Litmanen en Blind, die twee maanden niet speelden, deed Louis van Gaal geheimzinnig. “Ik zou me kunnen voorstellen dat ik ze op de bank zet, maar dan neem ik wel een risico.” In de belangrijkste wedstrijd van dit seizoen heiligt het doel echter de middelen en in die optiek horen risico's thuis.

Zowel sportief als financieel staat er veel op het spel voor Ajax. Bij uitschakeling mag het seizoen als verloren worden beschouwd, nog voor dat het nieuwe jaar is begonnen. Al voor de uitschakeling in de KNVB-beker tegen Heracles sprak Van Gaal de zorg uit dat de spelers die alle successen hadden meegemaakt moeite zouden kunnen krijgen met hun bezieling en motivatie. Het was Van Gaal tegen Fortuna Sittard opgevallen dat Frank en Ronald de Boer er met hun hoofd niet bij waren. “Concentratie en motivatie zijn in principe niet te coachen”, zei Van Gaal daags na de 2-0 nederlaag tegen NAC. De vraag is dan ook gerechtvaardigd of de met successen verwende vedetten zich straks kunnen opladen voor een race zonder prijzen.

Gelet op het belang van het duel tegen Grasshoppers zal het met de motivatie bij de spelers vanavond wel goed zitten. Maar hoe is het met het danig op de proef gestelde zelfvertrouwen, ook zo'n ongrijpbare factor. “Zelfvertrouwen kun je iemand niet aanpraten”, weet ook Van Gaal. “Dat moet je bij jezelf ontwikkelen door goede wedstrijden te spelen.” In het kader van teambuilding probeert Van Gaal zijn spelers te wijzen op de kwaliteit van de ploeg en van de medespelers. In dat proces speelt volgens hem een aantal factoren mee, zoals rendement, vertrouwen, resultaat en ook historie. “De wedstrijd tegen Grasshoppers is een speciale wedstrijd en in het verleden heeft Ajax in speciale wedstrijden altijd iets extra's kunnen brengen.”

Een andere strohalm waar Van Gaal zich in deze bange dagen aan vastklemt, is het feit dat Ajax in de Champions League nog geen uitwedstrijd heeft verloren. Wel werd vier maal (steeds met 0-0) gelijk gespeeld: tegen Salzburg, Hajduk Split, Bayern München en voor het laatst, op 1 november van het vorig jaar, tegen Grasshoppers. “Een voordeel voor ons is dat misschien Grasshoppers op twee gedachten gaat hinken”, filosofeert Van Gaal. “Zij spelen thuis en hebben aan een gelijkspel genoeg. Dan komt de vraag naar boven: moet je op winst gaan spelen of kies je voor zekerheid. Wij hadden thuis tegen Auxerre ook aan een gelijkspel genoeg, maar we verloren wel. Nu moet ik wel zeggen dat Grasshoppers betere spelers heeft om op een gelijkspel te spelen.”

Recettes

Een zege op Grasshoppers is niet alleen heilzaam voor het zelfvertrouwen van de spelers, het aanzien van de club en het ego van de coach, maar ook voor de kas van de penningmeester, Arie van Os. Bij winst vanavond in Zürich vloeit er in ieder geval meer dan zes miljoen gulden extra in de Ajax-kluis, 1,4 miljoen voor de overwinning op Grasshoppers, 3,8 miljoen voor het bereiken van de kwartfinale en een miljoen aan recettes van de thuiswedstrijd, op 5 of 19 maart 1997 tegen Borussia Dortmund of Atletico Madrid. Een nederlaag tikt dus hard aan, maar heeft op korte termijn geen desastreuze financiële gevolgen voor Ajax. De inkomsten uit de Champions League zijn dit seizoen begroot op negen miljoen gulden. Aan startgeld (2,8 miljoen), winstpremies (4,2 miljoen) en recettes (drie miljoen) verdiende Ajax nu al tien miljoen gulden.

Op langere termijn kan een vroegtijdige uitschakeling Ajax wel in de problemen brengen, bijvoorbeeld als de club er niet in slaagt zich volgend seizoen voor het lucratieve toernooi te plaatsen. Plaatsing is nog wel degelijk mogelijk, want door de uitbreiding van de Champions League van 16 naar 24 clubs, geeft ook de tweede plaats in de eredivisie recht op een entreebewijs. Mocht Ajax volgend seizoen verstoken blijven van Champions League-voetbal, dan moet, zo heeft penningmeester Van Os uitgerekend, de begroting met vijf miljoen gulden naar beneden. Zonder de geldstroom uit de Champions League wordt het voor Ajax moeiljker om versterkingen aan te trekken. Voor 35 miljoen gulden haalde Van Gaal dit seizoen Veldman, Witschge, Juan, Babangida, Gabrich en Dani naar de Arena.

Van Os verwacht volgende week de onderhandelingen af te ronden met Bogarde en Kluivert, samen met Scholten, Blind en Reuser spelers waarvan het contract na dit seizoen afloopt. Bogarde toonde zich positief over de aanbieding van Ajax, waaruit volgens de international waardering spreekt voor zijn prestaties. In het informele gesprek met Kluivert werden geen bedragen genoemd. “We zullen er alles aan doen om hem voor Ajax te behouden”, zei Van Os, al voor het vertrek maandag naar Zürich. “Maar wel binnen onze financiële mogelijkheden. Wij zijn niet in staat, zoals AC Milan, vijf miljoen per jaar aan een speler te betalen. Je praat namelijk wel over een periode van vijf jaar. Nu zou het mischien nog kunnen, maar je weet niet hoe je er over drie jaar voorstaat.”