Klinkende verwijten aan adres Groninger parket

Van een onzer verslaggevers GRONINGEN - Om alle schijn te vermijden wordt het rijksrechercheonderzoek naar het lekken van het rapport-Bakkenist - het stuk waarop de Groninger korpschef Jaap Veenstra sneuvelde - geleid door mr. H. A. Holthuis, hoofdofficier bij het landelijk bureau Openbaar Ministerie. Normaal staan onderzoeken als deze onder bevel van de hoofdofficier in het arrondissement waar de zaak speelt. Maar de Groninger parketbaas mr. R. D. E. Daverschot is op z'n minst partij in de kwestie.

Ex-korpschef Veenstra wijst zonder aarzeling naar 'justitiële lijnen' als het gaat om de wel erg onverhoedse voortijdige openbaarmaking van de Rapportage bestuurlijk onderzoek driehoek Groningen van Bakkenist Management Consultants. Het rapport was op 31 december klaar. Nog geen week later lag het op straat.

Daverschot weigert elk commentaar op het rapport, hij wacht op de reactie van de ministers Sorgdrager (Justitie) en Dijkstal (Binnenlandse zaken). Maar in een gistermiddag verspreid persbericht ontkent de hoofdofficier wel 'ten stelligste' dat het lek bij het OM in Groningen zit. Daverschot meldt dat hij zelf procureur-generaal mr. D. Steenhuis in Leeuwarden met nadruk heeft gevraagd om een Rijksrechercheonderzoek.

Er hangt onmiskenbaar een mysterieuze zweem over het rapport. Het moment van openbaarmaking, gevoegd bij de conclusie van Veenstra dat de kritiek op hem in het eindconcept dat hij bezit, veel milder is dan in de eindversie, roept alleen maar vragen op.

Veenstra is verbolgen dat vooral hij de gebeten hond is in het rapport en dat het Groninger Openbaar Ministerie eigenlijk buiten schot blijft. Maar wie de rapportage doorspit, stuit op klinkende verwijten aan het adres van het Groninger parket. Rustig slapen is er voor het OM voorlopig niet bij.

Een bloemlezing:

- “In de uitoefening van het gezag over de politie kiest het OM voor een te rechtlijnige koers en ontbreekt het aan voldoende respect voor de professionaliteit van het politievak.”

- “Het tonen van begrip voor de omstandigheden die de politie aanvoert voor minder goed functioneren wordt bij het parket Groningen ervaren als een uiting van zwakte.”

- “De OM-leiding plaatst vraagtekens bij de wil van de politie om te presteren. De OM-leiding gaat vaker om de korpschef heen, kiest voor de weg van formele brieven om kritiek naar de politie te uiten en brengt kritiek op de politie naar buiten.”

- “De stijl van leiding geven binnen het parket is formeel, consequent en consistent, maar ook: rechtlijnig, afstandelijk en dirigistisch.”

- “Er is een vrij sterke hiërarchie waarneembaar tussen parketleiding en de officier van justitie. Het is voor veel officieren (nog) niet gebruikelijk om verschillen van inzicht omtrent beleid of beslissingen op zaakniveau openlijk naar de parketleiding uit te spreken en hierover een zakelijke professionele discussie aan te gaan.”

- “De afgelopen jaren valt er een proces van verwijdering tussen OM en politie te constateren die ook de operationele samenwerking belast.”

- “Er is sprake van aanzienlijke tegenstellingen tussen OM en politie op het punt van de strategische missie, de stijl van leidinggeven en de inrichting van de organisatie.”

- “De hoofdofficier is in zijn primaire functie als eindverantwoordelijke voor het parket een sterk manager, maar hij heeft als bevoegd gezag onvoldoende gevoel getoond voor de bestuurlijke verhoudingen en hij heeft onvoldoende inzicht en geduld getoond voor het veranderingsvermogen van een grote organisatie als het regiokorps.”

Het rapport-Bakkenist is geschreven in opdracht van minister Sorgdrager. Zij wilde inzicht in de samenwerking tussen OM in Groningen, de regiopolitie en de rijksrecherche. Aanleiding was de gang van zaken in de zaak-Lancée. Ex-politiechef R. Lancée houdt ook na lezing van het rapport staande dat hoofdcommissaris Veenstra, ofwel de regiopolitie Groningen, in de zaak rond zijn dochter Bianca de minste verwijten treffen. “Veenstra is niet verantwoordelijk. Hij was de onderliggende partij. De Groninger politie is op een rijdende trein gestapt en is voorgelogen door de Rijksrecherche en door het OM in een onmogelijke positie gedwongen.”