Moed en onmacht in Joegoslavië

Om te betogen tegen het regime van president Slobodan Milosevic zijn donderdagavond zo'n honderdvijftigduizend mensen in Belgrado de straat op gegaan. Zeker geen gering aantal, want het regime had er veel aan gedaan om de mensen thuis te houden. Dat varieerde van regelrechte intimidatie tot het verspreiden van geruchten dat er fors geweld zou worden gebruikt. Het getuigt van moed dat de vele tienduizenden toch de straat op zijn gegaan.

Maar of het regime zich over deze demonstratie echt grote zorgen moet maken, is zeer de vraag.

Want jammer genoeg moet ook gezegd worden dat er niet veel meer positiefs te melden valt dan dat de opkomst hoog was. De betoging liet, helaas, ook duidelijk zien waar het bij de oppositionele bewegingen in Joegoslavië aan schort. Er is een schrijnend tekort aan eensgezindheid. De demonstratie was een toonbeeld van verdeeldheid.

Dat moet de leiders van de verschillende oppositionele bewegingen zwaar aangerekend worden. En dan met name de leider van de grootste beweging, Vuk Draskovic, die zich, zoals zo vaak in het recente verleden, ontpopte als een opportunist. Twee jaar geleden nog een fervent tegenstander van Milosevic, trad hij toch toe tot diens regering, werd vice-premier, kreeg ontslag en bekeerde zich vervolgens weer tot het oppositionele kamp.

De ellende is dat Draskovic zo'n charismatische figuur is en zich gesteund weet door tienduizenden, zodat de andere oppositionele leiders ook weer niet zonder hem en zijn beweging kunnen. Enkele dagen voor de demonstratie van donderdag nog liet hij weten er niet aan te zullen deelnemen, om even later te melden dat hij en zijn beweging er wel zouden zijn maar dat hij niet het woord zou voeren. Uiteindelijk deed hij ook dat toch wel en verkondigde een standpunt dat haaks staat op wat de rest van de oppositie wil, en in feite Milosevic c.s. in de kaart speelt.

Draskovic zei voor verkiezingen te zijn, net zoals even eerder Milosevic had gedaan in een poging de betoging te ontkrachten. Het gevolg was dat duizenden mensen teleurgesteld naar huis gingen en de demonstratie haar glans verloor. Zodat de conclusie moet luiden dat de Joegoslavische oppositie weliswaar haar moed heeft getoond, maar tevens haar onmacht.