Festivalleiding vraagt ware naam van regisseur geheim te houden

ROTTERDAM - Vóór de eerste voorstelling van de Chinese film 'Frozen', die op het Filmfestival Rotterdam alleen voor journalisten toegankelijk was, posteerde festival-directeur Simon Field zich achter de microfoon. “U weet allemaal”, zei hij, “dat Wu Ming, de naam van de regisseur van 'Frozen', een pseudoniem is. Vorig jaar werden er in China wetten aangenomen waardoor het maken van onafhankelijke films een halsmisdaad werd. Ik verzoek u daarom deze schuilnaam te respecteren.”

Welke bekende Chinese regisseur er achter het pseudoniem Wu Ming schuilgaat, blijft dus - als tenminste geen journalist zijn mond voorbijpraat - het best bewaarde geheim van het Filmfestival Rotterdam 1997. Een pijnlijke zaak, want 'Frozen' is een prachtige film die hoge ogen gooit in de Tiger Award competition en ook best wel eens bekroond zou kunnen worden met de Fipresci-prijs, die door filmcritici uit meerdere landen wordt toegekend.

In zijn introductie accentueerde Field nog hoe slecht de Chinese onafhankelijke film er momenteel voorstaat. “Zonder subsidie van het uit dit festival voortgekomen Hubert Bals-fonds was deze film niet gemaakt. Mede daardoor kon Wu Ming 'Frozen' de afgelopen weken in Amsterdam afmonteren.”

In 'Frozen' voert Wu Ming de kijkers mee naar een groep jonge performance-artiesten in het Peking van 1994. In het begin van zijn film deelt hij mee dat een van hen, Qi, zelfmoord pleegde door zich - tot de dood er op volgde - te laten 'versmelten' met ijsblokken.

Wat bracht de jonge, idealistische en succesvolle kunstenaar tot deze daad? In de loop van 'Frozen' geeft Wu Ming in prachtige serene en realistische beelden vele mogelijke antwoorden aan. Wellicht raakte Qi levensmoe omdat hij, zoals meer Chinese jongeren, niet meer geconfronteerd werd met echte uitdagingen. Misschien ook raakte hij in de ban van oosterse filosofieën en kunstopvattingen waarin het leven en de dood naadloos in elkaar opgaan. Hoe dan ook, vast staat dat Qi geobsedeerd raakte door de dood en dat hij zijn sterven tot inzet van zijn kunst maakte. Zijn spectaculaire ijsdood bereidde hij voor in performances waarin hij bijna stierf door zich onder zand te laten bedelven, zich aan het water over te geven, of zich in een vuurzee te wagen.

Wie hij - of zij - ook wezen mag, met 'Frozen' maakte de Chinese regisseur Wu Ming een imposant, filosofisch film-essay, waarin het leven en de dood in elkaar schuiven.