Emina Babahmetovic keert terug naar haar leeggeplunderde huis

BANJA LUKA (Reuter) - Emina Babahmetovic heeft alle bedreigingen met de dood door gewapende benden getrotseerd. Gisteren keerde deze Bosnische moslimvrouw terug naar haar eigen flat in Banja Luka, de door Serviërs beheerste stad.

Emina is de eerste moslimvrouw die - weliswaar met steun van een Servische rechter - het erop waagt. Twee dagen geleden eiste de 53-jarige vrouw haar flat op, nadat een lokale rechtbank vijftien moslims en Kroaten had toegestaan hun wettelijk eigendom terug te vorderen.

De toestemming om terug te keren had ze al een maand op zak, maar gewapende Serviërs bleven haar jennen en met de dood bedreigen. “Ze hebben me gezegd dat ze een granaat in mijn flat zullen werpen als ik terugkeer, maar ik ga toch proberen in mijn flat te slapen, wat er ook gebeurt,” zegt ze nu.

Afgelopen november was Emina Babahmetovic uit haar flat verjaagd door gewapende Serviërs - met de nodige klappen en ze sloegen ook nog eens een bord op haar hoofd stuk. De steun van de rechtbank deze week kwam als een volslagen verrassing, zeker in een gebied dat berucht is geworden door de etnische zuiveringen en waar honderdduizenden niet-Serviërs gedurende 3,5 jaar zijn verdreven.

Ook andere moslims en Kroaten zijn inmiddels procedures begonnen om hun huizen terug te krijgen, maar het blijft onduidelijk of de Servische autoriteiten, die de terreurcampagne tijdens de oorlog hebben opgezet, nu zullen toestaan, dat al die verdrevenen terugkeren. Tot op heden heeft de rechtbank alleen recente zaken behandeld, waarbij de uitzetting in de afgelopen maanden heeft plaatsgevonden. Veel slachtoffers van etnische zuivering zijn echter in het begin van de oorlog uit hun huizen gegooid en leven nu in het buitenland of in het naburige Kroatië.

Emina Babahmetovic is tevreden met het vredesakkoord, dat hulp bij de wederopbouw, respect voor mensenrechten en een terugkeer naar huis belooft. De aanwezigheid van een 25 leden tellend team van de internationale politie in Banja Luka, heeft de Servische autoriteiten onder druk gezet. De Serviërs willen de wereld tonen dat ze zich aan het akkoord houden.

De afgelopen twee maanden hebben een zestienjarige jongen en zijn vader in Emina's flat gewoond. Toen bekend werd dat de vrouw van de rechter mocht terugkeren, plunderden vader en zoon het huis naar hartelust: al haar waardevolle bezittingen, de televisie, de oven, schilderijen en de meeste van haar 600 boeken zijn verdwenen.

De politie liet haar geheel in de steek, gerechtelijk bevel of niet. “Ik vertelde de politie dat ze mijn flat aan het leegroven waren, maar die zei dat er niets aan te doen was. Een agent kwam met de verontschuldiging dat ze al zeven maanden niet waren betaald.”

Babahmetovic, wier familie al meer dan 400 jaar in Banja Luka woont, is er met een paar duizend andere moslims in geslaagd om er gedurende de oorlog te blijven, terwijl vele van haar familieleden sinds 1992 zijn verdreven. Dat komt volgens haar, omdat zij een onopvallende alleenstaande is, die weinig te bieden had aan de bendes die de minderheden verdreven.

Haar werkgever, het elektriciteitsbedrijf, heeft haar altijd correct behandeld. Ze mocht haar baantje houden. Vele andere Kroaten of moslims werden ontslagen uit overheidsbedrijven, of werden overgeplaatst naar minderwaardige baantjes. De Serviërs lieten bijvoorbeeld doktoren en andere specialisten met herkenbare Kroatische- en moslimnamen handarbeid verrichten, zoals de straat vegen en hout sprokkelen.

Ondanks alle ellende is Emina Babahmetovic niet uit haar geboorteplaats weg te krijgen: “Ik zal alle druk ten spijt Banja Luka niet verlaten.”