Vrijere markt zal leiden tot enorme concurrentieslag

Van onze correspondent WASHINGTON - Het Amerikaanse congres heeft eindelijk de nieuwe wet op de telecommunicatie aangenomen. De wet vervangt de oude, uit 1934 daterende, telecomwet en gooit bijna alle regels overboord die ruim zestig jaar hebben gegolden.

De nieuwe wet staat het bedrijven toe om zich met telefoonverkeer, kabeltelevisie èn draadloze communicatie bezig te houden. Tot nu toe was dat niet toegestaan. Zo mochten telefoonmaatschappijen zich niet met kabeltelevisie en 'gewone' televisie inlaten en was er bovendien een scheiding tussen het telefoonverkeer voor korte- en lange afstand.

Ook dat laatste onderscheid gaat vervallen. Maatschappijen als AT & T, Sprint en MCI die zich alleen met lange-afstandverkeer mochten bezighouden, mogen zich op de markt voor lokale telefonie gaan begeven. Omgekeerd mogen ook de zeven zogeheten Baby Bells, die nu nog een monopolie hebben op het lokale telefoonverkeer in zeven grote regio's zich gaan richten op de markt voor het telefoonverkeer over grote afstanden. Zij mogen ook actief worden op het gebied van kabeltelevisie, dataverkeer en dergelijke.

De wet is onderwerp geweest van langdurige discussies. Volgens de voorstanders zal de consument er wel bij varen, omdat op verschillende gebieden nu concurrentie mogelijk is. De voorstanders verwachten dat de wet leidt tot lagere tarieven voor telefoongesprekken en kabeltelevisie. Ook verwachten zij honderduizenden, zo niet miljoenen, nieuwe banen door de nieuwe wet.

Afbreken

Voorlopig zal de consument echter weinig merken van de nieuwe wet. Eerst moet de Federal Communications Commission (FCC) het oude bouwwerk van regels en voorschriften afbreken. De Baby Bells zullen daarna waarschijnlijk het eerste schot gaan lossen. De consument zal dan reclamefolders in de bus krijgen met aanbiedingen van goedkopere interlokale gesprekken. De communicatieoorlog zal, zo is de verwachting, vooral in de grote steden woeden. Daar bevinden zich de grote bedrijven- en kantoorcentra, die aantrekkelijke klanten zijn voor de telefoonmaatschappijen. Nu zijn die kantoren verplicht om hun lokale gesprekken te laten verzorgen door de Baby Bell in hun gebied. In de toekomst kunnen zij ook terecht bij anderen die hun diensten goedkoper aanbieden.

Tegenstanders van de wet menen dat de gewone consument, en dan vooral degene die in een afgelegen gebied wonen, de dupe wordt van de grote deregulering. Kleine, verafgelegen dorpen en gehuchten zijn voor de communicatiegiganten niet interessant. Volgens de huidige wet zijn telefoon- en kabelmaatschappijen verplicht ook de kleine en verafgelegen klanten te bedienen en dat tegen prijzen die ook voor de dichtbevolkte gebieden gelden. Maar die verplichting zal ophouden. Als gevolg daarvan, vrezen tegenstanders van de nieuwe wet, zullen boeren in Wyoming en Texas veel meer moeten gaan betalen voor hun telefoontjes en hun kabel.

De nieuwe wet maakt het verder mogelijk dat telefoonmaatschappijen kabel-televisiestations gaan opkopen, terwijl de kabelstations zich op de telefoonmarkt kunnen storten. Zo kunnen de televisiemaatschappijen niet alleen een greep krijgen op de telefoon, maar ook via de telefoon video's op aanvraag in de huiskamer gaan brengen. Ook het omgekeerde is mogelijk: telefoonmaatschappijen die tv-stations gaan kopen teneinde tv-programma's in de huiskamer te bezorgen.

Kruitdampen

De verwachting is dat de nieuwe wet zal leiden tot een enorme concurrentieslag waarvan de kruitdampen nog jarenlang over Amerika zullen hangen voordat duidelijk wordt wie van deze nieuwe liberalisering zal profiteren en wie ten onder zal gaan. Maar ondanks de voorspelling van de politici dat de consument de uiteindelijke winnaar zal zijn, hebben consumentenorganisaties zich met hand en tand tegen deze wet verzet. Zij menen dat de zo bewierookte vrije concurrentie voor een groot deel bedrog is, omdat de communicatiegiganten handjeklap spelen en door middel van fusies een groot deel van de markt zullen monopoliseren. Het begin van die concurrentie- en fusieslag voltrekt zich nu al: voortuitlopend op de nieuwe wet zijn bijvoorbeeld het amusementsbedrijf Disney en het televisie-network ABC samengegaan evenals het industrieconglomeraat Westinghouse en het network CBS.

De nieuwe communicatiewet bevat twee opvallende nieuwe verplichtingen. In nieuwe televisietoestellen moet een chip worden gebouwd die ouders in staat stelt bepaalde programma's te blokkeren die zij niet geschikt achten voor hun kinderen. Ouders kunnen dan zelf bepalen welke programma's zij wel en niet geschikt achten voor hun kinderen.

De wet wil ook de kinderpornografie op het Internet aan banden leggen door de verspreiden ervan strafbaar te stellen. Dat is een nobel streven, maar de vraag is hoe effectief die wet zal zijn. Mogelijk zal de FBI in staat zijn overtreders in Amerika in hun nek te grijpen. Maar het Internet is een globaal netwerk en daarom ongrijpbaar. Het is niet duidelijk hoe de Amerikaanse sterke arm kan gaan optreden tegen seksueel prikkelend materiaal dat uit Singapore of Argentinië komt.