'MKB Nederland bijna een volksbeweging'

DELFT - Toen kopieermachinefabrikant Océ kort geleden een subsidie van 50 miljoen gulden van de overheid kreeg toegeschoven, moesten ze op het hoofdkantoor van de werkgeversorganisatie voor het midden- en kleinbedrijf, MKB Nederland in Delft, wel even slikken.

Zelf had een van de aangesloten brancheorganisaties, de metaalunie, net een succesje binnengehaald: 1,2 miljoen gulden uit een Europese pot. “Als onze ondernemers dan over zo'n bedrag voor Océ in de krant lezen, dan denken ze toch: waarom zij wel en wij niet?”

Maar, vervolgt Hans de Boer - sinds een maand voorman van MKB Nederland - altijd met een beschuldigende vinger richting overheid wijzen “daar hou ik niet van”. Samenwerken met de overheid om het Nederlandse midden- en kleinbedrijf de juiste duwtjes in de rug te geven, daar wil hij zich hard voor maken.

Begin volgende maand spreekt hij met minister Wijers van economische zaken over de mogelijkheid om de subsidiestroom naar bedrijven, te verbeteren. De minister zou een bepaald bedrag moeten reserveren. Hoe veel, daarover laat De Boer zich nog niet uit. Dit bedrag zou alleen voor ondernemers uit het midden- en kleinbedrijf bestemd zijn. Vervolgens moet de weg die werkgevers dienen te bewandelen voor ze aan die pot kunnen komen, vele malen worden vereenvoudigd. “Voor die 1,2 miljoen hebben het MKB en de metaalunie bijna een jaar moeten strijden. Dat moet sneller en efficiënter kunnen.”

'MKB-ers verenigt u!' De Boer moet, zoals zo vaak tijdens het gesprek, hard lachen om de samenvatting van zijn betoog. Zeker 95 procent van de bedrijven behoort tot het midden- en kleinbedrijf, 60 procent van de werkgelegenheid komt er vandaan, maar hun versnippering maakt dat ze vaak niet worden gehoord. Waar een Philips of Unilever gemakkelijk toegang heeft tot de beleidsmakers in Den Haag, is dat voor de ondernemers in het MKB veel moeilijker. Als zij echter hun krachten bundelen, kunnen ze zeker zo machtig zijn als de grote concerns, is de overtuiging van De Boer. Zie daar de taak die De Boer voor zichzelf ziet weggelegd: “Deze ondernemers, die het zo verschrikkelijk druk hebben met het draaiende houden van hun eigen bedrijf, die permanent met hun werk bezig zijn, toch tot een sterkere eenheid zien samen te smeden.”

Het MKB bereikt via de aangesloten organisaties zo'n 120 000 tot 130 000 ondernemers. Terwijl er zo'n 400 000 kleine en middelgrote bedrijven zijn. “Ik zou graag zien dat die ongeorganiseerden zich ook aansluiten. Dit kan een ondernemersvereniging worden met 400 000 leden, dat is bijna een volksbeweging”.

Toch verlieten vorig jaar twee belangrijke organisaties het MKB, de Bovag en de Horecabond. Zij zijn tevens lid van werkgeversorganisatie VNO/NCW en zij besloten alleen met die laatste club verder te gaan, onder meer omdat ze de contributie voor twee belangenclubs te duur vonden. “Heel jammer”, noemt De Boer dat besluit. Maar hij is niet van plan om hen binnenkort te benaderen met de vraag terug te keren. De twee zijn nog te kort weg bij het MKB om nu alweer bij ze aan te kloppen. Komen ze uit eigen beweging terug, dan zijn ze welkom, zegt hij.

Het is voor een organisatie die zoveel verschillende bedrijfstakken vertegenwoordigt, niet eenvoudig om met één stem te spreken. Dat blijkt wel uit de houding van het MKB tegenover de actie van de kerken tegen de 24-uurseconomie. Het MKB heeft een waarnemer in het Platform zitten dat de actie coördineert. “Wij steunen daarmee de actie niet, nee, want om te zeggen wij zijn tegen de 24-uurseconomie, dat is ons te ongenuanceerd”, legt De Boer uit. Volgens hem “is de mens een beetje schizofreen”. “Als je zelf 24 uur paraat moet zijn, vindt je dat niet leuk. Maar als consument wil je wel 's nachts naar de huisarts, of een biertje drinken in het café.”

Hij voelt persoonlijk sympathie voor de kerkenactie. “Ik spreek dan met mijn hart”, zegt hij. Veel ondernemers denken er zo over, weet hij. “In ons bestuur, waarin achttien ondernemersorganisaties zitting hebben, leeft dat respect voor de actie ook. Tegelijk moet je de realiteit zien. Er zijn ook branches, zoals de metaal, waar het onrealistisch is om te zeggen: wij willen alleen maar van negen tot vijf werken. Omdat je dan je concurrentiepositie verliest. Zo is het nu eenmaal.”

Dat de Nationale Winkelraad, die de winkels vertegenwoordigt en tevens is aangesloten bij het MKB, de actie wel steunt, begrijpt hij. “Kijk, zij vinden ook niet dat heel Nederland na zes uur dicht moet. Maar ze vragen wel enige regie van de overheid, bijvoorbeeld in het aantal zondagen dat winkels open mogen. Ik vind dat niet gek.”

Onvoorwaardelijke steun voor de actie tegen de 24-uurseconomie zou ook in tegenspraak zijn met de inhoud van de arbeidsvoorwaardennota die het MKB onlangs presenteerde. Daarin wordt voorgesteld de werkweek van 32 naar 40 uur uit te breiden. Wederom verwijst De Boer naar de 'economische realiteit' die tot dit voorstel leidde. “Er zijn op dit moment tegen de 100 000 vacatures in het midden en klein-bedrijf, bijna twee maal zoveel als een jaar geleden. De huidige economische groei zou er toe kunnen leiden dat er een loongolf ontstaat.”

Om dat voor te zijn, kwam het MKB deze maand met een lijst met voorstellen om iets aan de schaarste op de arbeidsmarkt te doen. Daarin stond, naast het actiever proberen vrouwen en langdurig werklozen aan het werk te krijgen, ook het aantrekken van werknemers uit omringende landen zoals Duitsland, en het verlengen van de werkweek. “Per branche zou je moeten kijken waar in dit pakketje maatregelen een oplossing kan liggen”, nuanceert De Boer.

Hij wil een “redelijk en ridderlijk” voorman zijn. “Maar als iemand heel slecht bezig is, dan ben ik niet te bang om heel hard uit te halen.”