Stadsguerrilla in Istanbul doodt drie zakenmensen

Van onze redactie buitenland AMSTERDAM - Linkse stadsguerrillastrijders hebben in Istanbul drie vooraanstaande zakenmensen vermoord. Volgens de organisatie DHKP/C, die zich verantwoordelijk stelde, is het een wraakactie voor drie doden die vorige week vielen bij het neerslaan van een oproer in de gevangenis van de Istanbulse buitenwijk Ãœmraniye.

De moord op de zakenlieden is een van de meest spectaculaire terreuracties in Turkije sinds de militaire staatsgreep van 1980. De aanval was gericht op een symbool bij uitstek van wat wel het 'Turkse economische wonder' wordt genoemd, het Sabanci-centrum, twee wolkenkrabbers die vanuit de verte de horizon van Istanbul bepalen.

Eén van de slachtoffers is üzdemir Sabanci, directeur van Toyotosa, een bedrijf dat sinds 1994 in licentie auto's van het merk Toyota fabriceert. Ook een manager van het bedrijf en een secretaris vonden de dood toen de moordenaars, die de beveiliging wisten te passeren, het vuur op hen openden. De politie omsingelde onmiddellijk het gebouw, maar kon de daders niet te pakken krijgen. Turkse zakenlieden uitten, naar aanleiding van de moord, kritiek op de politici, die volgens hen de stabiliteit van Turkije hebben ondermijnd door hun onderlinge twisten. üzdemir Sabanci was de jongste zoon in een familie die de Amerikaanse droom van 'krantejongen tot miljonair' waarmaakte. In het familiebedrijf speelt oudste broer Sakip Sabanci de eerste viool. üzdemir hield zich nogal op de achtergrond.

In een verklaring zegt DHKP/C: “We zullen wraak blijven nemen voor bloed dat wordt vergoten door het fascisme”. De verklaring verscheen in het weekblad Kurtuluü, dat nauwe banden onderhoudt met de DHKP/C, een nieuwe benaming voor de groep Dev Sol, die in de jaren voor de staatsgreep van 1980 actief was. Op een Turkse bank in Den Haag, waar onbekenden in de nacht van vrijdag op zaterdag probeerden brand te stichten, was een leuze van DHKP/C geverfd, met een verwijzing naar het gevangenisoproer in Ãœmraniye.

Gisterochtend, nog voor de drievoudige moord, was er een einde gekomen aan oproeren in gevangenissen in het hele land, waarbij opstandige gevangenen tientallen cipiers gegijzeld hielden. Vertegenwoordigers van de opstandelingen en de autoriteiten bereikten een akkoord over verbetering van de leefomstandigheden in de gevangenissen. In september en oktober hielden gedetineerden in de Ãœmraniye-gevangenis een hongerstaking van zestig dagen. Ze beëindigden die toen de autoriteiten beloofden die instelling te zullen sluiten. Tot nu toe zijn ze die toezegging niet nagekomen.

De begrafenis van de drie gevangenen, die afgelopen donderdag het leven lieten in Ãœmraniye, leidde maandag tot grootscheepse gevechten met de politie, waarbij een journalist werd gedood. De politie nam de lijkkisten in beslag en arresteerde alle familieleden. Vervolgens voerde de politie zelf de begrafenis uit. In de omgeving van de begraafplaats zouden duizenden mensen zijn gearresteerd.