Allemaal eens: hervormde afscheiding zou heilloos zijn

Van een onzer verslaggeefsters ALPHEN AAN DEN RIJN - Dat elke vorm van scheuring en afscheiding in de hervormde kerk heilloos is: dat kon de hervormde synodepraeses ds. W. Beekman na enkele dagen synode toch als puntje van eensgezindheid aantekenen.

Op de gezamenlijke synodevergadering van hervormden, gereformeerden en lutheranen in Alphen a/d Rijn deed hij vrijdag nog een dringend beroep op de tegenstanders van het Samen-op-Wegproces om niet langer verzet te plegen. Hij erkende dat er in zijn kerk diep verzet is tegen SoW, maar ook zijn er velen diep van overtuigd dat het verenigingsproces van de kerken voortgang moet vinden.

Beekman noemde drie mogelijkheden: het bouwmodel, waarbij snel en voortvarend aan de vereniging wordt gewerkt - zijn eigen voorkeur -; het afbouw- of sloopmodel, beëindiging van Samen-op-Weg; en het groeimodel, dat van voor- èn van tegenstanders grote concessies vraagt.

Een federatie van de drie kerken noemde de synodevoorzitter een 'vluchtmodel, de kerk onwaardig'. “Je gaat samen, maar je blijft jezelf.” Ook om bestuurlijke redenen is Beekman ertegen.

Met de stemmen van dertien 'Gereformeerde bonders' tegen, is besloten het SoW-proces voort te zetten in de richting van volledige eenwording van de hervormde, gereformeerde en lutherse kerken.

Hoewel de landelijke kerken nog niet één geheel zijn, werken op plaatselijk niveau sommige hervormde en gereformeerde kerken al wel samen. Het ontvangen van kerkelijke post in tweevoud is nog het minst lastige aspect van dit voorloper-zijn. Ingewikkelder is het wanneer een kind gedoopt wordt, want bij welke kerk moet de dopeling worden ingeschreven? Een doopregister van de 'Verenigde protestantse kerk in Nederland' bestaat nog niet.

De synode besprak zaterdag enkele knelpunten bij samenwerkende gemeenten, die soms al jaren in afwachting zijn van een landelijke regeling. Concrete besluiten nam de triosynode niet, wel stelde de vergadering vast dat in de praktijk van de plaatselijke gemeente de hervormde, gereformeerde en lutherse regelingen voor zaken als collectes, ledenadministratie en predikantstractementen op elkaar afgestemd moeten worden.

Voor de rest moeten gemeenten die al samenwerken het meer van goede adviezen hebben dan van steeds meer gedetailleerde regels. “De praktijk is zo ingewikkeld dat die niet volledig door een wetgeving te regelen is,” zei ds. L.C. van Drimmelen van de Raad van deputaten Samen op Weg. Vandaar dat dit jaar nog geen oplossing te verwachten is voor het probleem van de ledenadministratie. Een gemeente met veel hervormden en een enkele gereformeerde blijkt dit knelpunt ('in welk register moet een dopeling worden ingeschreven?') soms op te lossen door die paar gereformeerden te vragen, dan maar hervormd te worden. Synodelid ds. J. Brezet (hervormd) noemde dit een voorbeeld hoe het volgens hem niet moet. Toen zich zoiets in zijn eigen gemeente voordeed adviseerde hij de gereformeerde minderheid “in godsnaam gereformeerd te blijven. Anders worden we nooit een Samen op weg-gemeente, want dan blijven we gewoon hervormd”.