Gemeenten kijken te veel naar de eigen financiële positie

Van een onzer verslaggeefsters MAASTRICHT - De uitvoering van de nieuwe algemene bijstandswet is een ramp voor de uitkeringsgerechtigden. De 'zorg op maat' die de cliënten van de sociale diensten sinds begin dit jaar van hun gemeenten krijgen voorgeschoteld, blijkt in de praktijk een willekeur aan regels op te leveren.

In de provincie Limburg deed de werkgroep armoede van het Provinciaal samenwerkingsverband uitkeringsgerechtigen een onderzoek naar de nieuwe bijstandsverordeningen.

De conclusies stemmen somber. De 'zorg op maat' is in veel gemeenten een beleid geworden dat uit gaat van de zorg voor de maat van de gemeentekas.

“De verschillen in de verordeningen met betrekking tot het toeslagen- en verlagingenbeleid leken meer ingegeven te worden door de financiële positie van de gemeente zelf dan door die van de bijstandsgerechtigden”, concluderen de schrijvers van het rapport, dat gisteren in Maastricht werd gepresenteerd.

De nieuwe algemene bijstandswet gaat uit van een basisuitkering voor de eerste levensbehoeften. Daarnaast heeft iedere gemeente de vrijheid met premies en kortingen op onder meer gemeentebelastingen, de uitkering naar een aanvaardbaar niveau op te trekken.

Na ruim een half jaar heeft de nieuwe wet al een gigantische bureaucratie opgeleverd. De onderzoekers stuitten op maar liefst dertig verschillende categorieën bijstandsgerechtigden in vrijwel alle gemeenten in Limburg. Bij het vaststellen van de toeslagen op de uitkeringen werden volstrekt willekeurige criteria gehanteerd.

In een aantal Limburgse gemeenten kan de hoogte van de uitkering ten opzichte van andere gemeenten in Limburg 200 tot 300 gulden verschillen. Zo ontvangt bijvoorbeeld een alleenstaande in Echt 1 048,20 gulden per maand, terwijl een alleenstaande in Brunssum kan rekenen op 1 261,73 gulden.

Deze inkomensverschillen zijn voor de Limburgse werkgroep onaanvaardbaar. “Het is een aantasting van de rechtsgelijkheid van bijstandscliënten”, aldus voorzitter G. Ramaekers van werkgroep. De decentralisatie van de bijstandswet moet de overheid een bezuiniging van 380 miljoen gulden opleveren. Binnen drie jaar moeten de gemeenten zelf opdraaien voor de kosten van het toeslagenbeleid.

Het rapport zal verspreid worden onder organisaties van uitkeringsgerechtigden, want de Limburgse armoedebestrijders willen een pittige discussie op gang brengen. “Dit rapport is niet bedoeld als een verhuisadvies aan bijstandsgerechtigden om maar in een gemeente te gaan wonen met de hoogste uitkering, maar de overheid is wel bezig het bijstandstoerisme te bevorderen.”