Ooggetuige: Russen doodden meer gijzelaars dan Tsjetsjenen

Van onze correspondent MOSKOU - Russische militairen hebben mogelijk meer gijzelaars gedood dan het Tsjetsjeense overvalcommando tijdens de dagenlange beschietingen van het dorp Pervomaiskoje.

Een ooggetuigeverslag dat gisteren werd gepubliceerd in de Russische krant Izvestija bevestigt die indruk. Een verslaggever die er zondag al in slaagde de voorste Russische linies te bereiken, constateert dat de Russen logen toen zij zeiden dat een aanval noodzakelijk was omdat de Tsjetsjenen begonnen waren de gijzelaars te doden. “Dat is puur fantasie”, schrijft hij. Niemand in de Russische loopgraaf had schieten gehoord, voordat de Russen hun grof geschut openden. Gijzelaars die vrijkwamen beaamden dat de Tsjetsjenen niemand in het dorp hadden gedood.

Volgens de verslaggever werd al spoedig na het begin van de aanval een autobus vol gijzelaars door Russisch vuur kapotgeschoten. “Wij zagen geen enkele beweging meer”, noteert hij droog over het lot van deze mensen.

De verslaggever lag zo dicht bij het dorp dat hij kon horen hoe de Tsjetsjenen elkaar iets toeriepen bij de wisseling van de wacht. Ook hoorde hij dat de Tsjetsjenen steeds bandjes draaiden met een lied over Sjamil, de Kaukasische vrijheidsstrijder uit de 19de eeuw die nog altijd een inspiratiebron is voor de Tsjetsjeense onafhankelijkheidsstrijd.

Volgens de journalist schoten de Russen op alles wat bewoog in de ramen van de huizen of tussen de ruïnes. “Niemand probeerde zelf na te denken of het een terrorist was of een gijzelaar die daar bewoog.”

De Izvestija-verslaggever meldt ook dat bij de aanval “een deel van de projectielen over het dorp heen vloog en op eigen stellingen terecht kwam. Vlakbij ons waren enkele ontploffingen en dat bracht de officieren tot grof gevloek.” Bijna werd de commandotent geraakt door het eigen geschut; een antennemast op enkele meters afstand van de tent werd wel geraakt.

Het dagblad Moskovski Komsomolets bracht gisteren het verhaal van een gijzelaar die wist te ontsnappen op het moment dat de Tsjetsjenen de mannen dwongen op straat te gaan staan zwaaien met witte lappen. Toen hij de Russische stellingen had bereikt en vrij dacht te zijn, werd hij geslagen door Russische soldaten die volhielden dat hij een terrorist was. Hij moest zich uitkleden omdat de militairen zochten naar blauwe plekken bij de schouder die verraden dat je met een geweer hebt geschoten. Toen ze die niet vonden, werd hij naar de commandant gebracht die opdracht gaf tot executie. Onderoffieren voerden dat bevel echter niet uit en redden zijn leven.

Verhalen als deze voeden de anti-Russische stemming die aan het groeien is in de deelrepubliek Dagestan. Bij het begin van de gijzelingsactie keerden de Dagestanen, die zich tot dan toe zo neutraal als mogelijk is hadden gehouden over het conflict in hun buurland, zich fel tegen de Tsjetsjenen. Maar na de grove acties van de Russen lijkt de stemming weer te zijn omgeslagen. De Dagestaanse parlementariër Ramazan Abdoelatipov zei gisteren dat een verdere escalatie van het conflict ertoe kan leiden dat Rusland zijn greep verliest op de hele noordelijke Kaukasus. Als de Tsjetsjeense oorlog zich uitbreidt over het gebied, dan is het, volgens hem, “niet moeilijk te raden aan welke kant de bevolking zal staan, hoewel ze tot voor kort trouw waren aan de federale autoriteiten”.