Hooguit drie- tot vierhonderd meter klunen op Elfstedentocht, ook bus waarschijnlijk niet meer nodig

Van een onzer verslaggeefsters LEEUWARDEN - Een gevoelstemperatuur van 20 tot 30 graden nul: ook al hebben de rijders het eerste stuk wind mee, bitter koud zullen ze het krijgen. Zelfs zo erg dat medisch adviseur J. Zijlstra van de Elfstedentocht een officiële waarschuwing gaf: “Ik ben vooral bang voor die harde oostenwind.”

Veertienduizend zeshonderd inschrijvingen stonden gisteravond om half acht in de Elfsteden-computer geregistreerd. Vanaf dat moment ging de computer - een half uur later dan gepland - definitief op slot. Door de verkeerschaos te Leeuwarden gaven de organisatoren dertig minuten uitloop, maar daarna was het 'nee' ook onverbiddelijk. Extra hard was dit 'nee' voor de mensen die om bijvoorbeeld administratieve redenen in geen enkel computerbestand zaten: zelfs een giro-afschrift dat aantoont dat de contributie is betaald, bleek geen garantie om een officiële start te mogen maken. Nog eens extra moeilijk te verwerken werd dit soort afwijzingen toen bekend werd dat vijftien procent van de leden het startbewijs kennelijk niet heeft willen hebben. Vijftien procent, dat zijn 5000 'lege' plaatsen: wie hadden daar niet graag gebruik van willen maken.

Over de route zelf toonde de organisatie zich meer dan tevreden. Hooguit drie- tot vierhonderd meter hoeven de deelnemers te klunen, zelfs bij Sneek - eergisteren nog het enige en grootste knelpunt - hoeven de van tevoren aangekondigde bussen waarschijnlijk niet ingezet te worden. Zeker de wedstrijdrijders kunnen bij Sneek zonder problemen door, alleen de laatste toerrijders moeten daar wellicht even in de bus omdat het ijs dan inmiddels te slecht geworden is.

Minister Terpstra (sport) staat vanaf de vroege ochtend aan te moedigen, evenals minister Jorritsma (verkeer) die in haar woonplaats Bolsward van een goed plekje is verzekerd. Bekende Nederlanders die zij voorbij kunnen zien glijden, zijn de acteur Manfred de Graaff en Atje Keulen-Deelstra; onder de wedstrijdrijders bevindt zich onverwachts Bart Veldkamp.

- Vervolg op pagina 8: Kou zal voor veel uitvallers zorgen

Kou zal voor veel uitvallers zorgen VERVOLG VAN PAGINA 1

De bittere kou zal vooral de wedstrijdrijders in de vroegste uren onaangenaam treffen. Het KNMI voorspelt minus acht om half zes, maar in combinatie met de harde oostenwind (windkracht zes) voelt dat aan als minstens twintig onder nul.

Gedurende de dag loopt de temperatuur op tot -5 graden en neemt de wind in kracht af. De zon komt op om 08 47 uur. Overdag laat die zich echter steeds meer zien zodat de avondschemering tot een half uur na zonsondergang (16 43 uur) aanhoudt.

In de avonduren zal het tussen de -5 en -8 graden zijn, ook dan nog stukken kouder dan in 1985 - toen de dooi op de bewuste dag zelfs intrad - en in 1986, toen er nauwelijks wind was. Twintig procent uitvallers lijkt onder deze omstandigheden niet eens een pessimistische schatting, maar ook met meer wordt rekening gehouden. Wellicht ten overvloede zette medische adviseur J. Zijlstra zelfs de verschijnselen van onderkoeling op een rij, zoals rillen, lusteloosheid, verwarde spraak, niet helder meer kunnen denken en geen zin in bewegen.

Het verkeer stond in Leeuwarden gistermiddag om drie uur al goed vast. Op alle toegangswegen stonden urenlang lange files, totdat gisteravond de binnenstad sowieso van alle verkeer afgesloten werd. Alle tachtig treinen die door de NS waren ingezet, zaten stuk voor stuk vol. Ook vandaag zijn deze tachtig treinen weer beschikbaar, evenals honderd bussen. Om de honderdduizenden toeschouwers goed te kunnen begeleiden, zijn dertienhonderd politiemensen continu in touw en zijn 65 EHBO-posten overal langs de route ingericht. Ongelukken in en rond Amsterdam mogen bij voorkeur niet gebeuren, want zelfs de ANWB-traumahelikopter die normaalgesproken bij het VU-ziekenhuis gestationeerd is, staat in Leeuwarden paraat. Voor grote calamiteiten houdt het Rode Kruis twee snel inzetbare teams achter de hand in Leeuwarden en Sneek. Defensie stelt verder negen helikopters, verwarmde boogtenten, vijf artsen, twaalf ziekenauto's, drie hulpposten en duikers met terreinwaardige voertuigen beschikbaar. Ook zorgt defensie voor een verbindingsnet dat zal worden gebruikt als het PTT-net onverhoopt uitvalt, hetgeen zeker kan gebeuren. Direct na de bekendmaking van de datum van de tocht steeg het aantal gesprekken in Friesland van 10 000 gesprekken per vijf minuten tot ruim 25 000 gesprekken.

Tegen de verwachting in, werd het tekort aan bedden gistermiddag nog geraamd op minstens 500, maar de organisatie noemde dit 'oplosbaar'.