Welbegrepen eigenbelang

De Franse president Jacques Chirac heeft in Washington gepleit voor een sterkere rol voor Europa binnen de Navo, het door de VS gedomineerde Atlantische bondgenootschap. In plaats van 'Europa' mag men gerust lezen: 'Frankrijk'. Want Frankrijk streeft - daarover zijn defensiedeskundigen het eens - ernaar de belangrijkste militaire mogendheid op het continent te worden.

De tijd lijkt er rijp voor. De VS hebben hun troepen in Europa na de koude oorlog drastisch ingekrompen. Pas nadat ze de Europeanen lang hadden laten aanmodderen in Bosnië, stuurden de VS militairen voor een Navo-vredesmacht. Juist met het oog op die Ifor-troepenmacht besloot Parijs vorig jaar de militaire banden met de Navo aan te halen, dertig jaar nadat president De Gaulle zijn land uit de militaire 'tak' van de alliantie terugtrok. De beslissing van Chirac werd ingegeven door welbegrepen eigenbelang. Frankrijk levert na de VS en Groot-Brittannië de meeste militairen voor Ifor, en wenst mee te beslissen.

De Navo-partners juichten de Franse stap toe. Maar er bleek wel een addertje onder het gras te zitten. Parijs eist een grondige hervorming van de Navo. In Washington sprak Chirac over de noodzaak het bondgenootschap aan te passen aan “een wereldbeeld dat niet langer overeenkomt met het universum waarin het ontstond”.

Willen de VS geen grondtroepen leveren voor een operatie, omdat er voor hen geen vitale belangen op het spel staan, dan moet Europa het zelf doen, betoogde Chirac. Een bijhorende verschuiving van de macht binnen de Navo zou vooral de ambitieuze Fransen ten goede komen. De Duitsers worstelen nog altijd met de vraag welke - militaire - rol zij willen vervullen in de wereld. De Britten gruwen van Franse ideeën over een 'Europese defensie-identiteit'.

Frankrijk heeft al geprobeerd de Europese partners te paaien, met het 'aanbod' de eigen kernmacht zonodig ook voor hùn bescherming in te zetten. Het debat dat Chirac wil voeren over de rol van Europa binnen de Navo zal òòk over kernwapens moeten gaan. De Franse kernproeven liggen echter nog te vers in het geheugen om al snel een vruchtbare discussie te verwachten.