Israël zwicht na rel om landonteigeningen

Van onze correspondente TEL AVIV - De Israëlische regering heeft gisteren besloten de landonteigeningen in het Arabische deel van Jeruzalem op te schorten. De onteigening was bedoeld voor de bouw van joodse wijken en een politiebureau.

Een ministeriële commissie onder leiding van premier Rabin zal zich nu verder over de landonteigeningen beramen. De regering besloot tot opschorting om een motie van wantrouwen van de Likoed-oppositie te overleven.

Met haar besluit komt Israël - al dan niet opzettelijk - ook tegemoet aan de felle protesten vanuit de Arabische wereld. Met name de Palestijnen en koning Hoessein van Jordanië hebben gewaarschuwd dat Israël met zijn Jeruzalem-beleid het vredesproces op het spel zet.

Zo liet Hoessein weten dat Israël hem in een onmogelijke positie brengt in eigen land. En de Palestijnse leider Feisal Hoesseini voorspelde een oplaaien van de intifada, de volksopstand, ditmaal in de gehele Arabische wereld.

Jordanië, Egypte en het Palestijnse bestuur hebben positief gereageerd op het Israëlische besluit. De Arabische Liga heeft de voor zaterdag beraamde speciale zitting afgelast. De Arabische landen wilden zich daar beraden over maatregelen tegen Israël vanwege de landonteigeningen.

Het Israëlische parlement, de Knesset, kende gisteren in ieder geval spannende en heftige momenten. Directe aanleiding vormden twee moties van wantrouwen van de Communistische partij en de Democratische Arabische lijst. De twee hebben tot nu toe met hun 'gedoogsteun' de regering in het zadel gehouden. Zij konden echter - ook al vanwege hun eigen Arabische achterban - de landonteigeningen in Jeruzalem onmogelijk laten passeren. De Likoed, zag zijn kans schoon om eindelijk de regering ten val te brengen, en besloot hun moties tegen de onteigeningen te steunen, ook al is de Likoed juist voorstander van een versterken van Jeruzalem als joodse stad.

Toen gisteren bleek dat het voortbestaan van de regering werd bedreigd, besloot zij tot een nieuwe noodsprong: opschorten. Hierop besloot de Communistische partij haar motie in te trekken. De twee leden van de Democratische Arabische lijst zetten wel door, al in de wetenschap dat de Likoed zich zou onthouden van stemming. De motie van wantrouwen kreeg drie stemmen voor (een Likoedlid had verkeerd gedrukt), 43 onthoudingen en 58 tegen.

Met het opschorten van de onteigeningen en het oprichten van de commissie heeft de regering niet expliciet besloten dat zij de (joodse) uitbreiding van Jeruzalem zal staken. Jeruzalem is en blijft een 'heilig' onderwerp in de Israëlische politiek.

Juist een politieke duif als minister Peres geeft geen duimbreed toe als het gaat om de 'ondeelbaarheid van de hoofdstad van de joodse staat' - ook uit electorale overwegingen. Toch is het onwaarschijnlijk dat Israël binnenkort alsnog zal besluiten de landonteigeningen door te zetten, omdat dit slechts opnieuw tot felle protesten en moties van wantrouwen zal leiden.

De Likoed, beschuldigde gisteravond de regering ervan te zijn gezwicht voor de Arabische eisen en Jeruzalem te verkwanselen. Premier Rabin kaatste de bal terug: de oppositie had het allemaal aan zichzelf te wijten, omdat zij de val van de regering had verkozen boven de opbouw van Jeruzalem.