Borst: overvallen door tweedeling in de zorg

Van een onzer verslaggeefsters UTRECHT - Het kabinet heeft zich onvoldoende gerealiseerd dat de privatisering van de ziektewet tot een tweedeling in de gezondheidszorg zou kunnen leiden.

Volgens minister Borst (volksgezondheid) hebben de nadelige gevolgen van de privatisering het kabinet 'overvallen.' Dit zegt ze in een interview met Medisch Contact. Deze uitspraak is opvallend, omdat de artsenorganisatie KNMG, waarvan Medisch Contact de spreekbuis is, altijd heeft gewaarschuwd voor een te grote rol van werkgevers, arbodiensten en verzekeraars bij het uitvoeren van de ziektewet en WAO. In Medisch Contact zegt Borst nu dat ze 'ruiterlijk toegeeft' dat het kabinet 'onvoldoende heeft doordacht' dat de privatisering van de ziektewet een voorrangspositie van werkenden boven niet-werkenden in de hand werkt.

Sinds maart 1996 moeten werkgevers de eerste 52 weken verzuim van hun werknemers betalen. Omdat wachtlijsten eenvijfde van het verzuim veroorzaken, hebben veel werkgevers de laatste tijd overlegd met zorgverzekeraars. “Om hun financiële risico's te beperken, sluiten werkgevers allerhande overeenkomsten met verzekeraars in vele variaties en combinaties”, erkent Borst.

Omdat het kabinet de werkgevers zelf 'op dit spoor' van de privatisering heeft gezet, toont Borst begrip voor hun strategie. “Zij zien geld verloren gaan en vragen verzekeraars of die voor hun werknemers niet wat bedrijfstijd in het naburige ziekenhuis kan inkopen. Ik verwijt de werkgevers moreel niets.”

Een volgende minister van volksgezondheid, wie dan ook, moet er volgens Borst op letten dat kabinetsmaatregelen geen gevaren voor de gezondheidszorg opleveren. In Nederland, waar arm en rijk gelijke toegang hebben tot de zorg, mag niet de situatie ontstaan dat werknemers eerder aan de beurt komen. “Alle Nederlanders moeten even goed worden bediend”, stelt Borst. “Vervolgens komt het probleem dat Volksgezondheid voldoende geld moet hebben om buiten de werkvloer geen lange wachtlijsten te laten ontstaan, want anders hebben we de tweedeling tot een feit gemaakt.”

Juist over deze wachtlijsten maakt Borst zich zorgen. De volgende minister van volksgezondheid moet volgens haar meteen geld vinden om voor oplossingen van de wachtlijsten te zorgen. Achteraf, zegt Borst, had zij niet akkoord moeten gaan met de 1,3 procent volumegroei uit dit regeerakkoord. In de volgende kabinetsperiode is een volumegroei van 2 procent het minste.

Tegelijk waarschuwt Borst op voorhand dat instellingen met (langere) wachtlijsten niet automatisch op meer geld zullen kunnen rekenen. “Ik zou mijn opvolger willen adviseren en misschien kom ik daar zelf nog wel aan toe, dat wie de wachtlijst terugbrengt of geen wachtlijst heeft, een extra budget krijgt, in plaats van andersom.”

Borst pleit ook voor meer contact tussen haar ambtenaren en artsen, bijvoorbeeld door het lopen van wederzijdse stages. Volgens Borst werken er te weinig artsen op het departement. “In andere landen is dat anders. Op het Britse department of health kom ik veel medische specialisten en huisartsen tegen die de overstap naar het beleid hebben gemaakt.”