ZUID-KOREA

Toen Choi Sang-han verliefd werd, stelde hij zich voor dat hij zou trouwen, kinderen zou krijgen en dat zijn gezin nog lang en gelukkig zou leven. Een 687 jaar oude wet stak echter een stokje voor zijn trouwplannen.

Ondanks het feit dat er geen aanwijzingen van bloedbanden zijn gevonden, kunnen Choi en zijn vriendin niet trouwen omdat ze dezelfde familienaam hebben. Met dit probleem kampen tienduizenden liefdesparen in Zuid-Korea, waar de 44 miljoen inwoners slechts ongeveer driehonderd familienamen delen. Kim bijvoorbeeld, of Park of Chung.

“Deze wet is zo verschrikkelijk verkeerd. Hij schendt ons recht op geluk”, aldus Choi, die twee jaar geleden een protestorganisatie oprichtte. De groep behaalde eind vorig jaar een klein succes in het Zuidkoreaanse parlement, dat besloot tot een tijdelijke opschorting van de wet. Hierdoor mogen koppels met dezelfde familienaam dit jaar, tot 31 december, wèl trouwen. Choi verwacht dat er tienduizenden naar de burgerlijke stand zullen gaan.

De wet wordt echter niet veranderd, dus de strijd zal moeten blijven worden gevoerd. Een strijd tegen een oude traditie in een confucianistisch land, waar de gevestigde orde weinig voelt voor aanpassingen van het familierecht. Die zouden de sociale orde immers weleens kunnen verstoren, zo menen de conservatieve opinieleiders.

De wet dateert uit 1308, toen inteelt nog een serieuze zorg was omdat mensen generaties lang in geïsoleerde dorpen woonden. Om te voorkomen dat huwelijken binnen dezelfde families zouden plaatsvinden, werd het fenomeen tongjok geïntroduceerd: stamverbanden die niet alleen waren gebaseerd op familienaam, maar ook op de plek waar de mensen vandaan kwamen. Dus niet àlle Kims hebben een trouwverbod, maar wel alle Kims uit de streek Kimhae, een groep van zo'n miljoen mensen.

In een dergelijke grote groep is de kans dat nauwe bloedverwanten met elkaar trouwen - met als gevolg een groter risico op gehandicapte kinderen - volgens medische experts klein. Desalniettemin wordt eeuwen na de invoering van de wet iedereen met dezelfde naam nog steeds als familie beschouwd.

“Ik heb onze stambomen vijftien generaties terug met elkaar vergeleken, en daaruit blijken we geen verwanten te zijn. Het is onlogisch ons een trouwverbod op te leggen omdat we familie van elkaar zouden zijn”, aldus de 33-jarige ambtenaar Choi. Hij woonde vier jaar samen met zijn vriendin Choi, waarna ze besloten elkaar dan maar op een informele bijeenkomst, met alleen de beste vrienden en familie, eeuwige trouw te zweren.

Hun onmogelijkheid om wettelijk te trouwen berooft hen echter van hypotheken tegen lage rente en van speciale familiebonussen voor getrouwde werknemers, afhankelijk van de gezinsomvang tussen de 40 en 160 gulden. Ze moeten ook aparte ziektekosten- en autoverzekeringen afsluiten.

Niet bekend

Zijn medestanders zijn echter niet onverdeeld blij met de tijdelijke regeling, omdat ze vrezen dat de wet hierdoor nooit zal worden afgeschaft. “In zekere zin is de amnestie een tegenvaller omdat daardoor de wet gehandhaafd blijft terwijl de roep om verandering minder zal worden”, zegt Kwak Bae-hee van het Koreaanse Rechtshulpbureau voor familie-relaties.

Tegenstanders vindt hij vooral in de strenge wijsgerige hoek. “Afschaffing van het trouwverbod voor naamgenoten zou het fundament onder onze nationale ethiek doen schudden”, aldus Lee Chang-sung van de belangrijkste confucianistische organisatie, Sungkyunkwan. “Volgens het confucianisme is familie familie, ook al gaat dat honderd generaties terug. We kunnen toch niet een stel egoïstische mensen van dit hele land een puinhoop laten maken?”

Critici voeren aan dat soortgelijke wetten niet gelden in andere Aziatische landen waar de confucianistische levensleer ook een grote rol speelt. Lee is er echter van overtuigd dat de wet in Zuid-Korea nooit zal worden afgeschaft, omdat parlementsleden dan moeten vrezen voor stemmenverlies in de conservatieve provincies. “Ze zullen de stad worden uitgejaagd.”