Handen omhoog, handen in de zakken en broek omlaag

Dood, oorlog en geweld doen het deze week weer goed in de opiniebladen. Zowel Elsevier, HP/De Tijd als Vrij Nederland berichten over de gruwelen in de Nederlandse samenleving en het volgende verzet ertegen.

Elsevier heeft alle gevallen van moord en doodslag uit '97 op een rijtje gezet. Maar liefst 197 mannen en 79 vrouwen werden het slachtoffer. Schieten blijkt de meest gebruikte methode te zijn om iemand van het leven te beroven, op de voet gevolgd door steken, wurgen en verstikken. Het aantal is niet veel hoger dan zes jaar geleden. Het CBS telde toen 250 doden. Opvallend is dat de CRI uitkomt op 266 doden. Zoals Elsevier het zelf formuleert, mist deze divisie nog tien lijken.

Dat de samenleving zich gaat verzetten tegen het geweld, blijkt in HP/De Tijd. Die bericht dat steeds meer ouderen en vrouwen, buiten de sportschool om, een cursus zelfverdediging volgen. Variërend van tai chi tot karate en kung fu. “Natuurlijk zijn er best momenten dat ik hem een beetje knijp als ik 's avonds op straat loop, maar dat was niet de voornaamste reden om hieraan mee te doen”, zegt cursist Karel van Vliet. Voor alle duidelijkheid, Van Vliet is een man. “Ik ben hier vooral voor de bewegingen, de technieken, waardoor ik wat steviger in mijn schoenen sta; in het dagelijks leven en eventueel in bedreigende situaties.”

Een aantal pagina's terug in HP/De Tijd wordt wederom het onderwerp geweld aangestipt. Maar dan net uit een andere invalshoek namelijk het Rotterdams Film Festival. Dit jaar is daar een speciaal onderdeel geweld aan toegevoegd: The Cruel Machine, waarin bloederige films als 'Cure' en 'Assassin(s)' worden getoond.

De auteurs stellen zich dan ook de vraag in hoeverre films aanzetten tot gewelddadig gedrag van mensen. Volgens HP/De Tijd doen niet alleen de beschrijvingen op Internet het ergste vrezen, de opgewonden stijl waarin de catalogusteksten van de films zijn geschreven, maakt het allemaal nog verontrustender.

Vrij Nederland zet geweld in een breder kader: de Nederlandse strijdmacht. Deze blijkt bijna net zo sterk te zijn als die van Irak. Op de lijst van Royal United Services Institute van het Britse ministerie van defensie staat Nederland op de achtentwintigste plaats, achter Irak en voor Koeweit.

De lijst is niet alleen gebaseerd op de hoeveelheid soldaten, geld en pantserstaal, maar ook op een oordeel van experts die strijdvaardigheid, recente gevechtservaringen en discipline waardeerden. Ook wogen zij mee of je op een land kunt rekenen en welke staat van dienst het heeft als het op interventies in het buitenland aankomt. De lijst wordt, hoe kan het ook anders, aangevoerd door de Verenigde Staten.

Misschien toch nog iets positiefs voor Clinton die het vuur nu wel aardig na aan zijn schenen krijgt gelegd. Alle opiniebladen met uitzondering van HN praten over de mogelijke affaire van de president met Monica Lewinsky. De Groene Amsterdammer heeft de toepasselijke kop van 'Het kruis van de leider'.

Jaap van Ginneken zoekt naar een psychologische verklaring waarom hooggeplaatste leiders zo vaak hun broek niet omhoog kunnen houden. Een man een man, een broek een broek. Een oud Hindoestaans spreekwoord zegt immers: zoals een koning is, is het volk.

Alles houdt, volgens Van Ginneken, verband met het charisma. Een leider waarover geruchten gaan dat hij een dwangmatige vreemdganger is, heeft meer uitstraling. De populariteit neemt daardoor alleen maar toe. Sigmund Freud formuleerde het wellicht nog het beste. Hij suggereerde als het ware dat bij identificatie een 'ego-overschot' van de leider inhaakte op een 'ego-tekort' van de volgelingen.

Behalve Clinton wordt er natuurlijk veel aandacht besteed aan de verjaardag van koningin Beatrix. Op de voorkant van HN staat een trots ogende Beatrix die lieftallig het publiek toelacht. Ze wordt dan ook gezien als een waardige hoedster van de 'sociale monarchie'.

Hoe positief ook over de koningin in het eerste artikel wordt geschreven, het tweede artikel, over haar wantrouwen tegenover de pers, is aanzienlijk minder optimistisch. Want wat moet het volk er wel niet van denken dat Beatrix zaterdag een 'intiem' diner in het Paleis op de Dam houdt waarbij vele gekroonde hoofden zijn uitgenodigd en de pers niet?

Nog even de covers van de opiniebladen. Zoals al gezegd HN met 'Hoe nuttig is de franje?', verwijzend naar het koningshuis. De Groene Amsterdammer en HP/De Tijd volgen met respectievelijk 'Majesteit in Mokum' en 'Oranje: de next generation'.

Elsevier gooit het over een geheel andere boeg. Voorop staat een uitnodigende foto van Arthur Docters van Leeuwen: 'Crisis bij Justitie'. En dan nog VN die ruimte maakt voor een van Nederlands beroemdste tekenaars, Willem, bekend van zijn ongecensureerde krabbels van onder andere leden van het paarse kabinet. De actuele zaken, die wellicht door overkill in de overige media voorkomen, houdt VN veel liever op een afstand.