Niemand straft het ziekenhuis af als het ondoelmatig werkt

De wachttijden voor bezoek aan een specialist of opname in het ziekenhuis zijn niet overal hetzelfde. In Utrecht moeten mensen het langst wachten: gemiddeld 45 dagen. In Zuidoost-Brabant zijn ze veel sneller aan de beurt: gemiddeld al na 17 dagen. Dat bleek uit onderzoek dat dit voorjaar werd verricht in opdracht van Zorgonderzoek Nederland (Zon).

De onderzoekers konden dat niet verklaren uit verschillen in capaciteit; Zuidoost-Brabant telt, omgerekend naar inwoners, niet meer ziekenhuizen of specialisten dan Utrecht. Voor Zon-voorzitter D. Dees bewijst dit dat wachtlijsten niet louter een kwestie van geld zijn: ,,Organisatie is de onderschatte factor.''

Dit blijkt ook uit de tussenbalans van een proefproject waarover Trouw gisteren berichtte. Acht ziekenhuizen weten hun wachtlijsten terug te brengen en de behandelduur drastisch te verkorten door orde op zaken te stellen in hun organisatie.

Opmerkelijke resultaten, waarop zowel de Nederlandse vereniging van ziekenhuizen (NVZ) als Zorgverzekeraars Nederland (ZN) vrij lauw reageren. Teneur: zij zijn niet verbaasd. Dat er de nodige lucht zit in de Nederlandse ziekenhuisorganisaties, vermoedden ze al.

Maar, zeggen zij daarbij, het is goed dat daar eens iets aan gebeurt. En de koepel van de ziekenhuizen belooft de resultaten van het proefproject zeker 'door te zullen sluizen' naar alle Nederlandse ziekenhuizen als de definitieve resultaten bekend zijn.

Vraag is waarom er niet sneller iets aan is gebeurd, terwijl iedereen wist dat de ziekenhuizen hun organisatie lang niet altijd goed hebben geregeld. ,,Dat had misschien sneller gekund'', zegt ook T. Hoppenbrouwers, adjunct-directeur van ZN. ,,Maar wij hebben het niet voor het zeggen in de ziekenhuizen. Het ziekenfonds is een wettelijke verzekering en ook de ziekenhuistarieven zijn bij wet vastgesteld.''

Doet een warenhuis of een restaurant het niet goed, dan blijven de klanten weg, zegt Hoppenbrouwers. Maar de Nederlandse ziekenhuizen worden op geen enkele manier geprikkeld om doelmatig te werken en dat wreekt zich.

De acht deelnemers aan het proefproject maken duidelijk dat de ziekenhuizen hun klanten beter en sneller kunnen bedienen, zonder dat dit miljoenen extra kost. Daar vaart de patiënt wel bij. Zo moesten vrouwen in het Twenteborg-ziekenhuis in Almelo voorheen ongeveer drie weken wachten voor ze uitsluitsel kregen over een knobbeltje in hun borst: goed- of kwaadaardig? Een nare, onzekere periode.

Het kan binnen een dag, door de verschillende onderzoeken slim op één ochtend te plannen, vertelt directeur J. Kiemel van het ziekenhuis. ,,Maar dat ging de vrouwen weer te snel. Ze voelden zich overrompeld. Daarom doen we het nu in drie dagen.''