De kades liggen er, maar Limburg blijft bezorgd

Van onze correspondent ITTEREN - In Itteren is gisteren een gedenksteen onthuld ter gelegenheid van de laatste overstroming van de Maas, precies een jaar geleden. Tegelijk zijn de Maaskades in Limburg officieel in gebruik genomen.

Het vorige gedenkteken, voor de overstroming van kerstmis 1993, werd ruim een jaar geleden door gouverneur B. J. baron van Voorst tot Voorst onthuld aan de rand van Ool, een dorp onder de rook van Roermond dat geheel door de Maas wordt omsloten. Nog geen maand erna stond het beeldje al in het water door een nieuwe overstroming.

Het ziet er naar uit dat het gedenkteken voor díé watervloed, in Itteren, voorlopig droog zal blijven. Om de 27 Limburgse Maasgemeenten tegen nieuwe overstromingen te beschermen, zijn het afgelopen jaar voorzorgsmaatregelen genomen.

Drie maanden nadat de Deltawet Grote Rivieren was afgekondigd, ging op 26 juni vorig jaar in Borgharen de eerste schop de grond in voor de aanleg van 143 kilometer waterkeringen langs de Maas in Limburg. Waar weilanden eens een wijds uitzicht boden over de Maas, zijn nu aarden wallen, grondkades en kademuren te zien. Zwaar getroffen plaatsen als Itteren en Borgharen hebben daardoor een heel andere aanblik gekregen. De plaatsen hebben nu een middeleeuws aandoende stadsomwalling in de vorm van grondkades.

Berlijnse muur

Waar de bebouwing geen brede wallen toestaat, zijn betonnen muren opgetrokken om het wassende water tegen te houden. Niet tot ieders tevredenheid overigens. In Venlo-Zuid wordt de betonnen kademuur al met de Berlijnse muur geassocieerd. 'Ich bin ein Berliner' staat op het grijze beton. Op andere plaatsen is gekozen voor een demontabel systeem. Als het water in aantocht is, kunnen schotten worden geplaatst. Zo wordt onder andere de binnenstad van Venlo in tijd van nood beschermd. Daardoor houdt Venlo de rest van het jaar zicht op de Maas.

Een van de weinige plaatsen waar nog geen definitieve maatregelen genomen zijn, is het stadsdeel Voorstad Sint Jakob in Roermond. De wijk wordt omgeven door Roer en Maas en ligt als een eilandje tegen de stad aan. “Een kade aanleggen is hier onmogelijk”, zegt wethouder Bloemers. “Het waterschap heeft daarom een alternatief plan bedacht: door middel van dammetjes de Roer afsluiten en water via de kortste weg naar de Maas laten stromen. Deze maatregelen kosten echter 12 miljoen gulden en er is hooguit 7 miljoen beschikbaar. Dus er moet nog een aanzienlijk gat worden gedicht.”

Het plan van het waterschap wordt nu door verschillende instanties op haalbaarheid bekeken. De inwoners van Voorstad Sint Jakob houden zolang het waterpeil nauwkeurig in de gaten. Want als de Maas stijgt, zijn zij ongeveer de enigen in Limburg die niet beschermd zijn.

“Dat lijkt maar zo,” zegt Bloemers. “Mocht het deze winter nog misgaan met het hoge water, dan hebben wij een noodplan klaarliggen om Voorstad te beschermen. We kunnen natuurlijk niet garanderen dat de wijk droogblijft, maar we zullen de overlast sterk beperken.”

Ondanks alle beschermende maatregelen is de discussie over de vraag of de aangelegde waterkeringen wel voldoende veiligheid bieden in alle hevigheid opgelaaid. Veel inwoners van Itteren en Borgharen zijn bang dat ze bij een nieuwe overstroming als ratten in de val komen te zitten. De kades mogen het water dan buiten het dorp houden; de bewoners raken in zo'n geval wel geïsoleerd van de buitenwereld. En als het water toch boven de kades uitstijgt, loopt het dorp als een badkuip vol. Ingenieur A. van der Hoek van Rijkswaterstaat waarschuwde vorige week dat het door dit effect zelfs gevaarlijker is geworden langs de rivieren, hetgeen waterschappen en Rijkswaterstaat ontkennen.