Kerkelijk stemadvies kan sterke man van Guatemala de overwinning kosten

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - Het lijkt alsof maar twee kandidaten elkaar bestrijden tijdens de laatste ronde van de presidentsverkiezingen in Guatemala. De bevolking stemt morgen echter vooral over de toekomst van een derde man, de oud-dictator Efrain Ríos Montt.

Favoriet bij de presidentsverkiezingen is de 49-jarige zakenman Alvaro Arzú Irigoyen, de oud-burgemeester van Guatemala-stad die kandidaat staat voor de Partij voor Nationale Voortgang (PAN). In de eerste ronde op 12 november vorig jaar won hij 36 procent van de stemmen. Dat was ruim boven de 22 procent die zijn grote rivaal haalde, de 44-jarige advocaat Alfonso Portillo Cabrera. Portillo, die kandidaat is voor het Republikeinse Front van Guatemala (FRG), is echter aan een sterke opmars bezig en staat in de laatste peilingen nog maar zes procent achter.

Het programma van beide kemphanen ontloopt elkaar niet veel. Beiden zijn conservatief, willen inkrimping van de overheid, en verbetering van de sociale veiligheid. Dat laatste is electoraal noodzakelijk in een land waar negen mensen per dag worden ontvoerd, en waar 52 procent van de bevolking heeft aangegeven dat veiligheid haar eerste prioriteit is. Beide kandidaten hebben tevens aangekondigd de al 35 jaar durende burgeroorlog in hun land te willen beëindigen. Meer dan honderdduizend mensen zijn bij die strijd al om het leven gekomen.

Er zijn natuurlijk wel een paar verschillen. De voorzichtige Alvaro Arzú wordt gezien als een kandidaat van de elite en van de militairen. Portillo daarentegen, probeert zorgvuldig een sociaal gezicht te tonen, maar staat aan de andere kant in veel opzichten een hardere lijn voor.

Eigenlijk gaan de verkiezingen niet echt om die twee, maar vooral om ex-generaal Montt. “Portillo het presidentschap, maar Ríos Montt aan de macht”, zegt het FRG openlijk in zijn verkiezingscampagne. Ríos Montt kon zich als oud-dictator niet zelf kandidaat stellen en heeft Portillo naar voren geschoven als zijn stroman.

Portillo heeft op zijn beurt Montt bij winst de verantwoordelijkheid voor defensie en binnenlandse zaken in het vooruitzicht gesteld. Portillo hoopt zo te profiteren van het doortastende imago dat de ex-generaal heeft bij de Guatemalteekse bevolking.

Helaas voor Montt en Portillo heeft de katholieke kerk vlak voor de kerst een verdekt stemadvies voor Arzú uitgebracht. De 'beschouwing' van de bisschoppen ging uitgebreid in op de schendingen van de mensenrechten tijdens het bewind van Montt. Bovendien is de oud-dictator een protestantse evangelist en geniet hij ook om die reden niet de voorkeur van het episcopaat. De kerkelijke steun in het merendeels katholieke Guatemala zou Arzú net over de drempel kunnen helpen.