Keuring 70-plusser voor rechter

AMSTERDAM - De bond voor vijftig-plussers Anbo en stichting de Ombudsman spannen een proefproces aan tegen Almere. Die gemeente weigert het rijbewijs van een 69-jarige man te verlengen omdat hij geen medische keuring wil ondergaan.

Volgens Anbo en ombudsman is sprake van leeftijdsdiscriminatie. Het ministerie van verkeer zou de leeftijdsgrens van zeventig jaar voor medische keuringen voor een rijbewijs hebben gebaseerd op 'ongefundeerde en ongerechtvaardige vooroordelen'. De Almeerse automobilist, R. Ides, noemt de verplichte keuring voor zeventig-plussers daarnaast 'willekeurig en duur'. Half augustus wordt hij zeventig en op 1 september verloopt zijn rijbewijs.

Of de leeftijdsgrens van zeventig jaar is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, kan een woordvoerster van het ministerie van verkeer niet aangeven: “Daar zijn geen keiharde gegevens over, maar in het algemeen is bekend dat naarmate men ouder wordt, meer gebreken voorkomen.”

Volgen haar worden veel oudere automobilisten die bij een huisarts om een geneeskundige verklaring vragen, doorverwezen naar een specialist. “Vaak gaat bijvoorbeeld het zicht of het gehoor sluipend achteruit. Mensen hebben dat zelf dan niet zo in de gaten.” Het ministerie geeft geen commentaar op het proces, dat volgende week in Zwolle dient.

Automobilisten van zeventig jaar en ouder (en in een aantal gevallen ook 65-plussers) moeten zich medisch laten keuren, wanneer ze hun rijbewijs laten verlengen. Dat is in 1986 zo besloten. Zo nodig verwijst de huisarts hen door naar een specialist. Dat geldt voor ongeveer een kwart van de betrokken ouderen.

Het Centraal bureau rijvaardigheidsbewijzen (CBR) beoordeelt daarna de uitslag van de medische onderzoeken. Aan de hand daarvan kan de rijbevoegdheid (soms gedeeltelijk) worden ontzegd. Ouderen die wel door de testen heen komen, krijgen een rijbewijs dat vijf jaar geldig is. Dan volgt een herkeuring. Sinds 1996 zijn zo'n 100 000 automobilisten van boven de zeventig jaar gekeurd. Naar schatting zijn er 800 000 bestuurders van 65 jaar en ouder.

De ANWB is tevreden met de grens van zeventig jaar. Volgens de toeristenbond blijkt uit de praktijk dat die leeftijdsgrens terecht is. Ook wijst de toeristenbond op het onderzoek dat de commissie Scherpenhuizen in 1986 uitvoerde. Ook die oordeelde positief over de leeftijdsgrens.

De ANWB verwerkte destijds een stroom klachten. Ouderen ergerden zich vooral aan de lange wachttijden bij huisartsen en specialisten. Ook hanteren artsen en gemeenten sterk uiteenlopende tarieven. Volgens een woordvoerster kunnen de tarieven niet worden gewijzigd. Wel is de wachttijd volgens de ANWB teruggelopen, doordat via het CBR meer artsen worden ingezet. Ook de informatie over de keuring aan oudere automobilisten is verbeterd. Het CBR klaagt evenmin over de leeftijdsgrens: de keuringen dienen de verkeersveiligheid.

Veilig Verkeer Nederland (VVN) wil de leeftijdsgrens voor een medische keuring verlagen naar 65 of zelfs 60 jaar. Volgens een woordvoerder is de leeftijdsgrens in Nederland zeer ruim vergeleken met het buitenland. “In Engeland moet iedereen zich om de vijf jaar laten keuren, en in andere landen soms wel om de drie jaar. Dat vinden we weer wat overdreven.”

Ouderen zijn volgens de VVN niet gevaarlijker dan jongeren in het verkeer. Wel is het risico dat ze medisch ongeschikt zijn voor autorijden bij ouderen groter. Een 81-jarige vrouw uit het West-Franse Evreux bewees onlangs trouwens het tegenovergestelde. De overgrootmoeder slaagde in één keer voor het rijbewijs. De examinator verklaarde desgevraagd dat voor de vrouw dezelfde (medische) eisen golden als voor de andere deelnemers aan het rijexamen.

En de Anbo wijst nog maar eens op een onderzoek van het Verkeerskundig Studiecentrum van de Rijksuniversiteit Groningen. Daaruit zou blijken dat mensen van zeventig jaar en ouder door hun jarenlange ervaring juist uitstekende chauffeurs zijn.