Academie van wetenschappen waarschuwt voor effect bezuinigingen

Van onze wetenschapsredactie AMSTERDAM - De voortgaande bezuinigingen op universitair onderwijs en onderzoek zijn een ernstige bedreiging voor het instandhouden van grote biologische collecties. Per jaar is zeker acht miljoen gulden nodig om deze verzamelingen te redden, zo schrijft de Koninklijke Nederlandse academie van wetenschappen (KNAW) in een rapport aan minister Ritzen.

“De laatste tien jaar is er stelselmatig gesneden in de budgetten voor collectiebeheer. Nu vallen deze verzamelingen zelfs buiten de universitaire geldstromen, omdat je er geen examens op kunt afnemen. Als er niets gebeurt, gaan de collecties verloren”, zegt prof. K. Verhoeff, mede-auteur van het KNAW-rapport.

Naast een financiële injectie, acht Verhoeff een beter beheer van de biologische collecties eveneens noodzakelijk. “Sommige verzamelingen, zoals de herbaria, zijn verspreid over vier universiteiten. Voor een efficiënt beheer is het beter om de collectie samen te voegen tot een geheel. In dat kader stellen wij voor een nationale faciliteit op te richten, die speciaal wordt belast het toezicht op de collecties.”

De biologische collecties die de KNAW in haar rapport noemt, waaronder verzamelingen van dieren, planten, bacteriën en schimmels, zijn verspreid over universiteiten en musea in Amsterdam, Leiden, Utrecht en Wageningen. De collecties zijn van grote wetenschappelijk en cultuurhistorische betekenis, omdat ze de basis vormen voor nationaal en internationaal onderzoek naar biodiversiteit. Daarnaast maken ze deel uit van toegepast onderzoek in geneeskunde, land-, tuin- en bosbouw en biotechnologie.

Verhoeff: “Door de ondertekening van het Biodiversiteitsverdrag in 1992 in Rio de Janeiro heeft Nederland zich verplicht om voorzieningen voor onderzoek naar biodiversiteit in stand te houden. Daarbij stammen sommige collecties, zoals vlinder- en keververzamelingen, zelfs uit de zeventiende eeuw. De waarde daarvan is niet in geld uit te drukken, want het gaat om dingen die onvervangbaar zijn. En de situatie is nu kritiek.”