Nog meer

Gewina, jaargang 18, nr. 4. Erasmus Publishing, Rotterdam, ¿ 25,-

Die conclusie trokken de redacteuren zelf tijdens een symposium dat aan hun werk was gewijd en waarvan de lezingen nu zijn verschenen in het tijdschrift Gewina. Het nummer biedt een interessante aanvulling op de serie. Spanningen in de redactie worden redelijk openhartig op straat gegooid. De inleiding van Ernst Homburg verklaart op zeker moment een wijziging van de doelstelling van de serie uit “een professionaliseringsproces dat zich in die tijd binnen de Eindhovense groep voltrok.” De lezer van de serie herkent het woordgebruik waarmee daarin de ontwikkelingen bij techneuten en industriëlen worden geduid. De geschiedwetenschap bijt hier zichzelf in de staart en bestudeert Lintsen c.a.

Een interessante kritiek is die van wetenschapshistoricus B. Theunissen. Volgens hem staat de serie te veel in het teken van een discussie die deze eeuw uitgebreid is gevoerd: die over de vraag of wetenschappelijk onderzoek de motor is van vernieuwingen in de techniek. Nee, luidt het huidige antwoord daarop, niet vanzelfsprekend. Volgens Theunissen wordt in de serie ten onrechte gesuggereerd dat ook de negentiende-eeuwer zich hierover het hoofd brak. Terwijl toen eerder als vanzelfsprekend zou zijn aangenomen dat 'kennen' tot 'kunnen' leidt. De veranderingen die toen plaatsvonden in bij voorbeeld de opleiding van technici, kwamen dus niet voort uit die discussie.

De redactie erkent dat over de 'kennisidealen van wetenschapsmensen en technici' in de vorige eeuw weinig bekend is. Maar helemaal geeft ze zich niet gewonnen. In theorie was de negentiende-eeuwer er misschien van overtuigd dat wetenschap de bron was van techniek, maar in de praktijk lag dat heel anders. Een opleiding die het over de theoretische boeg gooide, had in het begin moeite die nieuwe soort ingenieurs op de arbeidsmarkt te slijten.

De discussie over Geschiedenis van de Techniek zal, beloven de redacteuren, het vervolgproject beïnvloeden dat over onze eeuw zal gaan. Er moet ruimte op de plank worden vrijgehouden. Oók voor deze Gewina.