Ser: bezuinig 15 miljard Werkgevers en vakbeweging oneens over wijze waarop

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Werkgevers en werknemers zijn het er over eens dat een volgend kabinet 15 miljard vrij moet maken voor belastingverlaging.

Ze antwoorden echter verschillend op de vraag hoe dat bedrag gevonden moet worden: de werkgevers willen bezuinigen, vooral op de sociale zekerheid, terwijl de werknemers de belastingverlaging deels willen financieren door hogere belastingen op milieu-onvriendelijk gedrag. Ook over de vraag of nu al besloten moet worden de uitkeringen, inclusief de AOW, te bevriezen is er verdeeldheid.

Dit blijkt uit het advies van de Sociaal-economische raad (Ser) over het te voeren sociaal-economisch beleid in de komende kabinetsperiode. Het advies speelt altijd een belangrijke rol in de kabinetsformatie.

Uit het advies, opgesteld door een commissie waarin werkgevers, -nemers en Kroonleden zitten, blijkt dat allen bezorgd zijn over de economische situatie de komende jaren. Ze zijn het eens dat de loonkosten omlaag moeten en dat de werking van de arbeidsmarkt beter moet. Zowel de vraag naar arbeid bij ondernemingen als de bereidheid werk te aanvaarden moet meer aandacht krijgen. Veel daartoe voorgestelde maatregelen krijgen de zegen van werkgevers en werknemers. De lonen moeten vier jaar lang gematigd worden voor winstherstel van ondernemingen, de loonkosten moeten omlaag (onder meer via lagere belastingdruk op vooral de lage inkomens) en er moeten grotere loonverschillen komen tussen en binnen bedrijfstakken.

De vakbeweging vindt ook dat er meer aandacht moet komen voor de bijdrage van arbeidstijdverkorting aan werkgelegenheid. De werkgevers zijn hier mordicus tegen.

Werkgevers moeten meer werk aanbieden door eenvoudige taken van banen af te splitsen en meer gebruik te maken van de niet benutte ruimte tussen het minimumloon en de laagste CAO-schalen.

Mensen moeten meer gedwongen worden werk te aanvaarden of cursussen te doen die hun kansen op werk vergroten. Daarnaast vinden werkgevers en -nemers het een goed idee dat voor langdurig werklozen de mogelijkheden op werkervaringsplaatsen worden uitgebreid.

Lastenverlichting moet helpen de loonkosten te verlagen, doordat het een bijdrage is aan matiging van looneisen, aldus werkgevers en werknemers. Daarvoor is 15 miljard nodig. Dat geld moet er meteen aan het begin van de nieuwe kabinetsperiode zijn, zodat in 1998 het maximale effect bereikt kan worden.

Zo'n bedrag vrijmaken, betekent echter voor de werkgevers vooral meer bezuinigen. Zij vinden dat vooral de sociale zekerheid daaraan moet bijdragen en dat alle uitkeringen (dus ook de AOW), gezien de verhouding tussen het aantal uitkeringsgerechtigen en het aantal werkenden, de komende vier jaar bevroren moeten worden. Dat levert vijf miljard op, maar de werkgevers vinden dat een grotere bijdrage van de sociale zekerheid nodig is. Zij krijgen daarvoor steun van een deel van de Kroonleden.

Bij de werknemers ligt dat ingewikkelder. Zij onderschrijven dat het niet waarschijnlijk is, dat de verhouding tussen het aantal werkenden en het aantal uitkeringen zo zal dalen dat de koppeling tussen lonen en uitkeringen hersteld kan worden. Toch willen zij niet nu al het kabinet adviseren de uitkeringen vier jaar te bevriezen. Zoals de wet voorschrijft, moet dat van jaar tot jaar bekeken worden. Binnen de FNV zijn overigens bonden, zoals de AbvaKabo, de bond voor ambtenaren, die dit standpunt al te ver vinden gaan.

- Pagina 4: 'Alles op alles'