Drugsbaron en Bouterse weten niets van drugshandel

DEN HAAG - In de extra beveiligde strafinrichting in Vught voelt drugsbaron Kobus L. zich eenzaam. Aan de bijzondere beperkingen, waaraan ook na ruim twee jaar geen einde lijkt te komen, raakt hij niet gewend. Maar kan het anders, waar hij alleen van horen zeggen weet dat de illustere Johan V., alias De Hakkelaar, tot zijn naaste buren behoort?

Geblinddoekt en voorzien van oorkleppen wordt Kobus met zekere regelmaat overgebracht van Vught naar het hof in Den Haag, waar het hoger beroep van zijn strafzaak dient. In de stoet van vijf, zes Mercedessen is nooit zeker vast te stellen in welke de drugsbaron zich bevindt. De kans op een succesvolle ontsnapping, alleen mogelijk met hulp van buitenaf, blijft zo tot het minimum beperkt.

Eenmaal in het gerechtsgebouw nemen die kansen alleen nog verder af. In de gangen leden van een speciaal arrestatieteam, met kogelvrije vesten en automatische wapens. Hun collega's fouilleren iedere bezoeker en tasten met hun detector de inhoud van colberts en broekzakken af. Zelfs het glanzende papiertje rondom de chocoladekikker veroorzaakt 'alarm', net als de aspirine-strip, de aansteker en de balpen.

Het proces lijkt voor Kobus, die eerder tot twaalf jaar celstraf werd veroordeeld, een welkome afwisseling. Daar, voor het hof, ziet hij tenminste zijn familieleden die hem vanachter het glas op de publieke tribune toezwaaien of hem met een knipoog moed schenken. Dat hij vanwege de beperkingen in Vught nooit zijn kleinkinderen op bezoek mag hebben, vindt hij een schande, een daad die in Nederland niet thuishoort. Maar L. is gevaarlijk, zeer gewelddadig ook, zegt justitie en dat is de reden dat zijn situatie is zoals die is. Maar zodra de voorzitter van het hof, mr. J. in 't Veld-Meijer, hem toespreekt, lijkt hij ook dat te vergeten. Hij draait zich om, pikt het zoveelste dropje van zijn advocaat en luistert gedwee.

De achtste dag van de behandeling van het hoger beroep, er volgen er nog elf alvorens op 11 februari uitspraak wordt gedaan, was voor Kobus een bijzondere. Dit keer geen lastige vragen over drugstransporten uit Spanje, Engeland, Marokko, Suriname of Roemenië. Geen insinuaties vanuit de getuigenhoek over zijn vermeende gewelddadige gedrag, dat meermalen zou zijn uitgemond in moord. Geen woord over Helio S., de kroongetuige die met justitie een deal sloot, zeer belastende verklaringen voor L. aflegde en vervolgens door onbekenden werd doodgeschoten. In plaats daarvan een heuse filmvoorstelling, met hem, Kobus, in één van de hoofdrollen.

Het hof bekeek gisteren videobanden van enkele bezoeken, die L. als 'houthandelaar' met zijn boekhouder Lambert S. aan Suriname bracht. De films moeten een bijdrage leveren aan het door L. én zijn verdediging opgeroepen beeld dat hij onschuldig is. “Niemand kan bewijzen dat ik in drugs doe”, verklaarde Kobus eerder voor de rechtbank. “Ik ben over heel de wereld bekend en heb een goede naam.” Voor de 'koopman' L. aanleiding de videobanden te presenteren.

De opnamen van een jaar of drie geleden leveren hilariteit op. Kobus is op bezoek bij de ex-vrouw van de voormalige Surinaamse legerleider Desi Bouterse. Er wordt gegeten, gedronken, gezongen en gedanst. Kobus, nu verdacht van wereldwijde drugshandel en het witwassen van miljoenen guldens crimineel geld, is het stralend middelpunt. Hij danst met oudere vrouwen die de passen veel beter beheersen dan hij, de onhandige, die het vooral van zijn charmes moet hebben. Voorzitter mr. In 't Veld-Meijer van het hof roemt de film, met name de ritmische muziek. “Ik vind dit heel leuk”, zegt ze, maar keert prompt terug tot de werkelijkheid. “Ik wil er eigenlijk langer naar kijken, maar voor dit proces is dat misschien niet relevant. Laten we de film maar versneld doordraaien.”

Kobus en boekhouder op bezoek bij de Surinaamse minister van volksgezondheid. Kobus in de VIP-room van het vliegveld Johan Adolf Pengel in Paramaribo. Kobus die zich voorstelt aan zakenmensen en een sigaretje presenteert. Kobus die het dansen niet kan laten. Af en toe vraagt het hof hem iets over zijn gastheren en gretig geeft hij antwoord. “Maar u moet zich voorstellen dat ik de meeste mensen niet ken. Ze gaven me een hand, maar hoe ze heten weet ik echt niet.”

Dan is daar een volgende film, van nog maar enkele maanden oud. De raadslieden van L. en zijn boekhouder hebben een ontmoeting met ex-legerleider Desi Bouterse. “Het is één grote klucht”, bezweert Bouterse. “Het begint me tegen te staan dat strafinrichtingen in Nederland worden afgestroopt om mensen in ruil voor strafvermindering tegen mij te laten getuigen. Het is een verkapte vorm van Donald Duck. Ik ken die meneer Kobus niet, echt niet. Ik weet niks van hem.”

Triomf

Als de film is afgelopen, kijkt Kobus L. met een lichte triomf om zich heen. Het vermoeden dat hij met Bouterse een bloeiende handel in drugs bedreef, is zo wel ontzenuwd, zie je hem denken. Een half uur later mag hij terug naar Vught, naar de eenzame opsluiting die duurt tot vrijdag als de Mercedessen van justitie hem opnieuw komen halen voor een weer wat meer serieuze dag bij het hof.