Ondernemers vinden Kok ideale premier

Van onze parlementsredactie DEN HAAG - Het zal te maken hebben met de mengeling van waardering voor de VVD en voor de persoon van premier Wim Kok.

Ondernemers in Nederland zien het huidige kabinet van PvdA, D66 en VVD meer zitten dan de vorige regeringsploeg, Lubbers 3, waarin het CDA met de PvdA een coalitie vormde. Het blad Forum van de werkgeversorganisatie VNO-NCW vroeg Nederlandse topondernemers wat ze vinden van de Haagse politiek. 130 Ondernemers stuurden de vragenlijst terug en van hen toonde maar liefst 69 procent een voorkeur voor het paarse kabinet ten opzichte van de vorige ploeg.

Niet verrassend is dat de meeste ondernemers VVD stemmen (58 procent). In die kringen groeit de liberale aanhang ten koste van het CDA. Slechts zes procent zou nu op D66 stemmen en de sociaal-democraten scoren nog altijd ouderwets laag in ondernemersland, niet meer dan drie procent van de werkgevers stemt PvdA.

Des te opmerkelijker is het torenhoge vertrouwen dat PvdA-premier Wim Kok krijgt toebedeeld in deze peiling. Waar zijn partij wordt weggewimpeld doet Kok het bij de ondernemers ronduit goed. Hij wordt op grond van zijn 'persoonlijke kwaliteiten' door 58 procent van de ondernemers gezien als ideaalste minister-president. Kok krijgt daarbij de voorkeur boven acht andere (serieuze en minder serieuze) mogelijke premiers: Bolkestein, Heerma, Lubbers, Van Mierlo, Ruding, Wallage, Wiegel en Wolffensperger. Slechts veertien procent koos voor Bolkestein, dertien procent voor Wiegel.

Ook doet Kok het volgens de ondernemers het beste wanneer zijn 'individuele prestaties' worden vergeleken met andere ministers van paars. De premier krijgt het hoogste rapportcijfer (7,6). Tweede op die lijst staat VVD-minister Zalm van financiën, de D66'ers Wijers (economische zaken) en Borst (volksgezondheid) volgen op een derde en vierde plaats.

De topwaardering voor Kok komt precies twintig jaar na de afstraffing die ondernemers gaven aan de voorlaatste PvdA-premier. Den Uyl kwam in 1976 keihard in botsing met het bedrijfsleven toen Shell-topman Wagner hem samen met andere vooraanstaande industriëlen verweet dat hij de economie om zeep aan het helpen was. Kok wint het blijkbaar om zijn imago van soberheid.

D66-leider Van Mierlo (buitenlandse zaken) doet het bij de ondernemers slecht. Hij verkeert in de onderste regionen als de veertien ministers met elkaar worden vergeleken. Maar het bedrijfsleven heeft nu eenmaal weinig goede woorden over voor het buitenlandse beleid van Nederland, blijkt elders in het onderzoek. Om die reden is PvdA'er Jan Pronk (ontwikkelingssamenwerking) ook hekkesluiter. Op een voor hem inmiddels vertrouwde lage plaats staat ook PvdA-minister Ritzen van onderwijs, hij is één na laatste.

Wat vinden de ondernemers verder goed en slecht aan paars? Het strakke begrotingsbeleid van Zalm wordt hoog geprezen. Slecht vinden de ondernemers de invoering van een correctief referendum en van een energieheffing voor kleinverbruikers, de ecotax. En natuurlijk blijft de grootste klacht dat het kabinet te weinig doet aan het oplossen van de files. Maar dat was ook zonder onderzoek wel duidelijk.