Presentatie maquette tevens pleidooi voor duurder 'masterplan'

Van onze kunstredactie AMSTERDAM - De gretigheid waarmee cultuurwethouder Ernst Bakker gisteren, tijdens de presentatie van de (voorlopige) uitbreidings- en renoveringsplannen van het Stedelijk Museum, de 'oude' Nieuwe Vleugel van de houten maquette wrikte, en door de 'nieuwe' Nieuwe Vleugel van de Portugese architect Alvaro Siza verving, sprak boekdelen.

Een 'nieuwe' Nieuwe Vleugel is namelijk nog helemaal niet voorzien in het tot 'fase 1' omgedoopte plan dat deze week door B en W van Amsterdam is goedgekeurd. Hij bestaat slechts in het totale 'masterplan' van Siza, dat tevens in een veel ingrijpender renovatie van het bestaande hoofdgebouw voorziet, maar het beschikbare budget (35 miljoen) ruim overschrijdt.

De uitvoering van het complete masterplan (60 miljoen) is nu nog utopie, en zal pas in een volgend Amsterdams Kunstenplan in 2001 begroot kunnen worden, maar dat het de ultieme wens van scheidend wethouder Bakker en vooral ook van museumdirecteur Rudi Fuchs is, kon niemand gisteren ontgaan. De presentatie van 'fase 1' leek vooral een uitgelezen gelegenheid om 'fase 2' te promoten. Zo zei Fuchs, doorfilosoferend over de functies van nieuwbouw (tentoonstellingen) en oudbouw (tonen van de collectie): “Je denkt op een gegeven moment niet alleen meer aan het geld en de politieke haalbaarheid, maar ook aan het allerbeste. En vervolgens kun je daar niet meer niet aan denken. Volgens Siza zou de nieuwe vleugel de logische completering van dit ontwerp zijn. Maar daar hoort u mij nu verder niet over praten.”

Toch zei Fuchs, die twee jaar geleden de Amerikaanse architect Venturi voor Siza inruilde omdat zijn plan te duur was (70 miljoen), dat ook 'fase 1' een “compleet gebouw” oplevert. Het plan voorziet allereerst in het vrijmaken van de achtergevel van het negentiende-eeuwse gebouw van Weismann door het slopen van alle latere aanbouwsels, en een aantal bescheiden ingrepen in de oudbouw zelf. Er komt een nieuw, hoog paviljoen aan de kant van het Van Gogh-museum, met ruimte voor werkplaatsen, 10 tentoonstellingszalen, kantoren, en leeszalen van de bibliotheek. In 'Fase 2' wil Siza de oudbouw nog veel verder in de oude staat terugbrengen. Voorts wil hij zijn oude wens - het slopen van de Nieuwe Vleugel uit de jaren '50 aan de Van Baerlestraat - uitvoeren. Hogere nieuwbouw is volgens hem noodzakelijk, gezien de herinrichting van het Museumplein, waardoor pal naast het museum een helling van zeven meter hoog met een ondergrondse parkeergarage en supermarkt verrijzen.