A.M.N. Makdoembaks

A.M.N. Makdoembaks is huisarts in de Bijlmermeer. Hij verscheen deze week twee keer voor het medisch tuchtcollege. In een zaak moest hij zich verantwoorden vanwege zijn uitspraak dat de helft van de huisartsen in de Bijlmer rascistisch is. In de andere zaak klaagde hij de Amsterdamse ambulancedienst aan omdat deze een ernstig zieke illegale en niet verzekerde patient niet naar het ziekenhuis hadden willen vervoeren. De tuchtraad heeft nog geen uitspraak gedaan.

Hoeveel vrienden heeft u op het ogenblik?

Ik denk 90% van de mensen uit de allochtone groep, en uit de arme klasse van de Nederlandse samenleving meer dan de helft.

Houdt u er een hond op na als vriend?

Nee, maar dat zou ik wel graag willen. Ik vind een dier leuk, aardig. Trouw als medicijn.

Waar bent u uit de natuurlijke behoefte aan vriendschap al vaker ingelopen?

vleierij?

dezelfde nationaliteit in den vreemde?

het besef dat u zich in dit geval helemaal geen vijandschap kunt veroorloven, bijvoorbeeld omdat u uw carrière daardoor in gevaar zou brengen?

uw eigen charme?

Vleierij. Dat komt vaak voor als mensen iets willen bereiken. Iemand zoekt een baan en je helpt de persoon met allerlei brieven. Daar is die persoon zo van gediend, zo fijn dat je hem wilt helpen, niemand wilde het doen. Hij nodigt je gezellig uit om te eten en geeft je te drinken. En als hij zijn doel bereikt heeft, de baan, hoor je nooit meer iets van hem.

Als het zover komt dat vriendschap tot iets verplicht wat eigenlijk tegen uw geweten indruist en u hebt dat terwille van de vriendschap gedaan: heeft de vriendschap in kwestie daardoor kunnen standhouden?

Nee, want dan verbreek ik die vriendschap. Kijk, als ik iemand een medicijn geef op de kaart van een ander, omdat die persoon niet verzekerd kan worden, ben ik in wezen strafbaar. Maar als je het niet gedaan had was het kind misschien doodgegaan.

Kent u vriendschap met vrouwen: voor de bedrelatie? na de bedrelatie? zonder bedrelatie?

Die zonder bedrelatie zijn betere vriendschappen. Veel vrouwen veranderen na omgang. Ze gaan zich anders gedragen, meer van je eisen: 'nu ben je van mij'. Als ze zegt: 'waar was je om zes uur. Ik kon je niet bereiken en ben je daar en daar gaan zoeken'. Dan denk ik: 'hehe, hoho'.

Gesteld dat u een grote mecenas bent, dat wil zeggen, u verdeelt onder mensen die u persoonlijk waardeert, een gedeelte van de aanzienlijke renteopbrengst uit de arbeid van andere mensen: begrijpt u het algemene respect dat u als mecenas geniet en uw eigen onbevangenheid daarbij?

Een mecenas zal ik niet worden. Ik heb de afgelopen jaren heel wat advocatenkosten gehad voor illegalen. Dat heeft me al meer dan 40.000 gulden gekost, kan je vier keer een wereldreis van maken. Wij artsen verdienen te veel vind ik. Laatst hebben we een verhoging gekregen. Als je in een achterstandswijk werkt, krijg je per jaar per patiënt bijna veertien gulden meer. Voor een normpraktijk van 2300 mensen is dat bijna 30.000 gulden.

Dat betekent niet dat die mensen meer tijd van je krijgen, of meer aandacht of hulp, want die praktijk is niet verkleind al was dat wel de afspraak. Dat wordt nooit gecontroleerd. Ik ga zoiets niet tegenwerken, ik kan dat geld misschien gebruiken voor mijn advocatenkosten. Ik ben een lastpak. Ik ben bang dat ze me uit het beroep willen zetten omdat ik mijn mond niet zal houden. Bang dat het ze een keer zal lukken en dan ben ik alles kwijt.

Hoe rechtvaardigt u uw eigen rijkdom? dat die door God gewild is? door waardig gedrag? door uw hogere opleiding? door een ascetische levenswijze?

Rijkdom heeft voor mij geen betekenis. Ik ben wel rijker dan mijn familie in Suriname. Ik weet niet of dat door God gewild is. Ik zou zeggen: geluk. Ik heb veel geluk gehad in het leven. Nu zie ik dat ik arm ben opgegroeid, want vanaf mijn elfde ben ik schoenen gaan dragen, een gympie. Daarvoor ging ik op blote voeten naar school. Ik had twee of drie korte broeken en die hadden altijd overal gaatjes. Toen ik in Nederland was zag ik dat je hier elke dag vlees kon eten en dat je steeds andere kleding kon kopen en op een bed slapen. Thuis krijg ik spanning met mijn vriendin over een oude slipper die ik heb uit Brazilië. Dat ding breekt overal af; dan neem ik mijn nietmachine en niet hem vast. Ik word altijd uitgelachen maar dat ding functioneert nog en ik draag hem toch thuis. Soms draag ik ook een hemd met gat en al. Zegt mijn vriendin: 'als je een ongeluk krijgt en je moet naar het ziekenhuis...'. Zeg ik: 'moeten ze niet kijken. Ik heb er geen last mee'.

Ik heb geluk gehad in het leven. Ik ben in '68 met een mulo-diploma uit Suriname gekomen. Ik wist nooit dat ik arts zou worden. Toen ik hier kwam heb ik lessen genomen en daarna heb ik een HBO-opleiding medisch analist gedaan. Voor medicijnen moest je colloquium doctum doen. Ik kon nergens terecht maar bij de VU zeiden ze: 'je kan zo beginnen'. Het was 1972, er was een numerus fixus. Ik zei dat ik nog geen plaats had. 'Dat regelen we' zeiden ze.

Wat voelt u als verraad: als de ander het doet? als u het doet?

Ik heb nog nooit iemand verraden dus ik weet niet hoe dat voelt maar als een ander mij verraadt ben ik even van mijn stuk. In het begin is er altijd boosheid, later zet ik alles op een rijtje, net als in de rouwfase. Ik raak zo gechoqueerd dat het me de hele dag bezighoudt, dan laat ik alles de revue passeren. Ik probeer zijn motieven te begrijpen, en er komt begrip en afstandelijkheid. Als hij me groet zou ik teruggroeten. Een hand geven zou ik in het begin moeilijk vinden.