Danny reist straks naar de sterren

“Danny was een lieve, aardige, rustige jongen, met een mooie toekomst voor zich. Hij concentreerde zich op zijn schoolwerk en op zijn vriendenclub - een hecht groepje van drie jongens en drie meisjes. Een van de drie meisjes was sinds een paar maanden zijn vaste vriendin. In het najaar had hij heel wat om naar uit te kijken: in september zou hij met de school - 4-mavo, 4-havo en 4-VWO - op werkweek gaan naar Parijs en in herfstvakantie wachtte hem nog een reisje naar Spanje, met zijn moeder en zijn broertje. Het bericht van zijn zelfmoord kwam voor de school als een donderslag bij heldere hemel.”

Rector Röder van het Einstein-lyceum in Rotterdam-Hoogvliet praat met warmte over Danny van der Hoek, de 15-jarige leerling uit 4-mavo, die zichzelf op 17 september vorig jaar van het leven beroofde. Een bevredigende verklaring voor zijn daad kan zij niet vinden. “Ik houd het op een impuls-suïcide. De leerlingen hebben we verteld dat de oorzaak van Danny's overlijden een vrijwillige keuze is geweest. Wat we weten is dat Danny op 16 september 's avonds een fikse ruzie kreeg met zijn vader. De volgende morgen belde hij zelf de school op om te zeggen dat hij die dag niet kwam. Daarna belde hij zijn nicht Jessica. Hij vroeg haar te komen, omdat hij met haar wilde praten. Zijn vader was thuis. Toen Jessica kwam, riepen ze Danny, die op zijn kamer was. Er kwam geen reactie, ze gingen naar boven en vonden hem.” Danny had zich opgehangen aan zijn broekriem.

“Wij werden als school onmiddellijk gewaarschuwd, en ook de jeugd- en zedenpolitie. Dat moet, in zulke gevallen. Daarop hebben wij direct Danny's vrienden en hun ouders ingelicht. Het was de eerste keer in de negen jaar dat ik nu rector ben, dat we op deze manier een leerling hebben verloren. Bij zo'n gebeurtenis treedt een heel scenario in werking. Twee vertrouwenspersonen - counsellors - hebben de leerlingen begeleid en voorbereid op Danny's uitvaart. Erg veel kinderen hebben de crematie in Spijkenisse bijgewoond. Eén leerling heeft zelfs spontaan een gedicht voorgelezen.”

Pogingen tot zelfmoord komen wel vaker voor bij kinderen op zo'n jonge, gevoelige leeftijd, weet Röder. “Maar meestal blijft het bij een impuls, waarop dan hulpverlening kan volgen. In Danny's geval is de poging helaas in één keer gelukt.”

Pas na zijn dood hoorde rector Röder van Danny's grote hobby Star Trek. “Nee, op school hadden we daar nooit wat van gemerkt. We wisten niet dat hij ook zo'n pak had en met zijn oom de bijeenkomsten bezocht van de Star Trek-fans in Nederland.” Verbazen doet het haar overigens ook niet. “De sciencefiction-verhalen van Star Trek hanteren een heel moralistisch begrippenkader, met good guys en bad guys. De goeden overwinnen uiteindelijk, met als resultaat een betere wereld. Danny voelde zich heel verantwoordelijk voor wat er in de wereld gebeurt.”

Danny's oom, Karl-Heinz van Hardeveld, bevestigt de indrukken van rector Röder. “Danny was een heel gevoelige jongen. Nee, niet somber, maar wel anders. Hij was niet zo'n standaard-jongetje, dat het belangrijk vindt om populair te zijn. Hij had een eigen belevingswereld met eigen waarden, die hij deelde met een groepje vrienden, die er hetzelfde over dachten. Danny had een scherp oog voor de huidige problemen in de wereld en hij was ervan overtuigd dat er een goede toekomst mogelijk was.”

Heeft de familie een vermoeden over de oorzaak van Danny's ultieme daad? “Het moet in een fractie in hem zijn opgekomen en niet meer gecorrigeerd, zo snel is het gebeurd. We denken niet dat hij met zelfmoordplannen rondliep. Hij heeft niets achtergelaten, geen brief, geen enkele aanwijzing. Hij moet een ontzettende klap tussen zijn ogen hebben gekregen. De ruzie met zijn vader heeft er waarschijnlijk wel mee te maken. Misschien heeft hij gedacht: 'het gaat tóch niet goed met de wereld', waarop ineens het licht bij hem is uitgeslagen. De ware reden zullen we echter nooit met zekerheid kennen.”

Karl-Heinz trok veel met zijn neefje op. Hij is voorzitter geweest van de Nederlandse Star Trek-fanclub, met Danny als trouwe vrijwilliger in zijn kielzog. Wat heeft zijn neefje zo aangetrokken in de sciencefiction-wereld van Star Trek?

“Star Trek is een goed opgezet toekomstverhaal, over een mensheid die haar problemen heeft overwonnen, sociaal is en redelijk. In de ruimte worden andere rassen ontdekt en begroet - zonder racisme of intolerantie. De meeste kinderen voelen zich aangesproken door het verhaal op zich, de futuristische omgeving en de acteurs. En natuurlijk de geavanceerde techniek van de ruimteschepen, waarover op een consequente, wetenschappelijke wijze van alles wordt uitgelegd. Wat ook veel jongeren aanspreekt en wat zeker voor Danny heel belangrijk was, is het hoopvolle, positieve toekomstbeeld dat wordt geschetst in de tv-serie en in de acht speelfilms die er tot nu toe over Star Trek zijn gemaakt. De boodschap is dat het de goede kant opgaat met de mensheid, dat we in de toekomst zullen kunnen samenleven zonder elkaar de hersens in te slaan.”

Niet zo lang voor zijn onverwachte dood had Danny zijn hartenwens toevertrouwd aan oom Karl-Heinz. Na zijn dood zou hij, net als Gene Roddenberry - de bedenker van Star Trek - per satelliet gelanceerd willen worden in de ruimte om, na een aantal jaren om de aarde te hebben gecirkeld, nog éénmaal in een reusachtige flits, zichtbaar vanaf de aarde aan de hemel op te lichten.

Hoe vreemd Danny's wens misschien ook mag klinken, een graf tussen de sterren is wel degelijk te verwezenlijken. In april vorig jaar is (een deel van) de as van 24 Amerikanen, onder wie Gene Roddenberry en LSD-goeroe Timothy Leary, per satelliet de ruimte ingeschoten. Het Amerikaanse bedrijf Celestis maakt deze ruimtegrafvluchten mogelijk.

Een gedeelte van de as van de 24 Amerikanen werd in even zovele capsules gedaan. De capsules gingen in een cilinder en deze werd in de satelliet bevestigd. De satelliet cirkelt nu om de aarde en blijft dat nog een paar jaar doen, om daarna geleidelijk terug te zakken in de dampkring. Door de enorme weerstand daar zal de satelliet verbranden, in een geweldige vuurflits die zichtbaar is vanaf de aarde. Dat is het definitieve einde; van de satelliet blijft helemaal niets meer over, want de restanten verdampen.

Danny's ruimtegrafvlucht is gepland op 26 januari, per Taurusraket, die vanuit het Californische Lompoc zal worden gelanceerd. Na zijn crematie in september heeft de familie zeven gram van zijn as naar Amerika verstuurd. De as zit al in een capsule, met de inscriptie: 'Danny, we houden van je'.

Danny's ruimtegraf kost 4 800 dollar. Maar er komt meer bij kijken. Zijn moeder, broertje en vriendin willen Danny hun laatste eer bewijzen, door aanwezig te zijn bij de lancering en de herdenkingsdienst bij te wonen die na de lancering wordt gehouden. Behalve de grafkosten zullen er dus ook vliegtickets moeten worden betaald. In totaal is er 15 000 gulden nodig om alles te bekostigen.

Om dit bedrag bij elkaar te krijgen en zo Danny's laatste wens te vervullen, is Van Hardeveld al in september begonnen met de actie 'Danny's Star Trek'. Hij opende een website op Internet (www.danny.knoware.nl) en een telefoonnummer (010-4160612) met informatie over de actie. In de media heeft de actie inmiddels veel en positieve aandacht gekregen, zowel in kranten als op televisie, maar in financiële zin heeft ze nog niet al te veel opgeleverd. De meter is op ruim 5 000 gulden blijven hangen.

Toch blijft Van Hardeveld nog hopen. “De vereniging voor jeugdastronomie doet actief mee aan de sponsoring en ook Celestis is erg behulpzaam. Mensen van dat bedrijf proberen de actie onder de aandacht van het Amerikaanse publiek te brengen.” Dat de actie in Nederland tot nu toe zo weinig heeft opgebracht heeft volgens Van Hardeveld te maken met de wijze waarop Danny is overleden. “Veel mensen kunnen zijn zelfmoord niet accepteren en hebben daarom ook moeite met deze actie.”

Voor Danny's nabestaanden zullen de omstandigheden van zijn dood het gemis en verdriet echter niet verminderen, noch hun wens afzwakken om bij zijn laatste afscheid aanwezig te zijn.