Hereniging Iraakse gezinnen in gevaar

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM, ANKARA - Gezinsleden van tien Iraakse vluchtelingen met een A-status dreigen vanuit Turkije teruggestuurd te worden naar Irak, doordat de Nederlandse ambassade in Ankara en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) vooralsnog weigeren een laissez-passer af te geven waarmee ze naar ons land kunnen reizen.

De tien families hadden al toestemming om in het kader van gezinshereniging naar Nederland te komen, maar verblijven nu noodgedwongen in een hotel in Ankara, omdat ze met valse Iraakse paspoorten Turkije zouden zijn binnengereisd. Dat land heeft vorig jaar aangekondigd dat illegaal in Turkije verblijvenden naar Irak zullen worden teruggestuurd. Volgens de IND geven valse paspoorten twijfel over de juistheid van de opgegeven identiteit.

VluchtelingenWerk Nederland werpt tegen dat het onderzoek naar de identiteit van deze mensen al heeft plaatsgevonden bij de aanvraag voor een machtiging tot voorlopig verblijf. Al sinds augustus vorig jaar bestaat er een vaste procedure, dat foto's van gezinsleden voor wie zo'n machtiging is aangevraagd naar de ambassade in Ankara worden gestuurd. Bovendien kan van vluchtelingen niet verwacht worden dat ze aan Saddam Hoessein om een paspoort vragen, vindt VluchtelingenWerk. Het enkel in bezit zijn van een vals paspoort is volgens deze organisatie niet het enige criterium om de juiste identiteit van iemand vast te stellen. Een woordvoerder van justitie noemde deze laatste redenering gisteravond 'voorbarig'. “Op dit moment wordt nog druk over de situatie in Ankara onderhandeld. Zolang die nog niet tot een eindconclusie heeft geleid, is het niet opportuun op veronderstellingen van VluchtelingenWerk te reageren.”

De houding van de Nederlandse ambassade en de IND heeft te maken met de striktere toepassing van de regels voor gezinshereniging waartoe minister Schmitz (justitie) in november besloot. Aanleiding voor deze verscherping was de verhoogde instroom van met name Iraakse en Afghaanse asielzoekers in 1997. Bijna dertig procent van het aantal dat jaar naar Nederland gekomen asielzoekers kwam uit Irak.

Minister Van Mierlo van buitenlandse zaken antwoordde twee weken geleden op vragen van het PvdA-Kamerlid Apostolou, dat striktere toepassing van de regels “uiteraard er niet toe mag leiden dat het vluchtelingen en hun gezinsleden onmogelijk wordt gemaakt een voor hen levensbedreigende situatie te ontvluchten”.

Patstelling voor familie Irakezen VERVOLG VAN PAGINA 1

Schmitz gaf het onderzoek naar de echtheid van de familieband met de A-statushouder, dat tot dan toe verricht werd door de Internationale Organisatie voor migratie (IOM), met ingang van december vorig jaar in handen van toegevoegde IND-medewerkers op de ambassades en consulaten. Daarmee zijn deze diplomatieke vertegenwoordigingen het 'voorportaal voor toegang tot Nederland' geworden. Zij bepalen voortaan of gezinsleden in het kader van gezinshereniging door mogen reizen naar Nederland.

Sinds vorige week vrijdag onderhandelen IOM en VluchtelingenWerk Nederland met de IND en de ambassade van Ankara over de ontstane patstelling.

Volgens Fronnie Biesma, woordvoerster van VluchtelingenWerk, heeft dat overleg nog niet veel concreets opgeleverd. Wel heeft de IND inmiddels aangekondigd “met voortvarendheid een identiteitscheck te zullen uitvoeren”. Die haast lijkt geboden, omdat de visa van alle Iraakse betrokkenen inmiddels zijn verlopen. De IND schat dat er met het onderzoek nog ongeveer een week gemoeid is.

Volgens Biesma verblijven nog zeker honderd mensen in Irak die weliswaar toestemming hebben om in het kader van gezinshereniging naar Nederland te reizen, maar zonder vals of vervalst paspoort Turkije niet in komen. De woordvoerster van VluchtelingenWerk verdenkt de IND ervan de gezinshereniging bewust te frustreren, teneinde de instroom van Iraakse asielzoekers naar Nederland te beperken.