De CineMart lijkt op een huwelijksmakelaar

ROTTERDAM - Uitpuffend achter een kop koffie oogt de Ierse regisseur Ger Philpott op donderdagochtend, ondanks een vermoeid hoofd, als een tevreden mens. En dat is hij ook. Philpott kwam naar de CineMart van het Rotterdamse filmfestival om de financiering voor zijn eerste lange speelfilm 'Purgatory' rond te krijgen, en dat is hem - vier dagen en 28 afspraken later - gelukt. Met drie goede deals op zak kan hij in september beginnen met het verfilmen van een dramatische thriller over een priester op een afgelegen Iers eilandje, wiens leven door een serie bovennatuurlijke gebeurtenissen ingrijpend verandert.

Onder de intrigerende groenzilveren plafondversiering van de 'Jardin Room' in het Rotterdamse Hilton Hotel vond deze week een bijzondere stoelendans plaats. Naast het voor het publiek zichtbare filmprogramma biedt het filmfestival via de CineMart de mogelijkheid aan regisseurs, producenten, financiers en distributeurs om elkaar te ontmoeten en te praten over het realiseren van films die alleen nog op papier bestaan. De CineMart is een soort huwelijksmakelaar, maar dan voor mensen met ideeën en mensen met geld.

Voor de 42 nieuwe projecten van onafhankelijke filmmakers uit binnen- en buitenland die dit jaar in de catalogus zijn opgenomen, zijn bijna vijfhonderd bezoekers naar Rotterdam gekomen. Hart van de CineMart is de 'Jardin Room', waar de deelnemers aan genummerde tafels hun afspraken van die dag afwerken. Die zijn deels van tevoren gemaakt, en deels tijdens de CineMart tot stand gekomen. Wouter Barendrecht, een van de organisatoren van de Cinemart: “Bij het begin staan er al zo'n 2 500 afspraken vast. Een gigantische mathematische operatie. Wat er daarna allemaal nog wordt afgesproken tellen we niet meer.”

De filmprojecten komen uit de hele wereld, van Zwitserland tot Tadjikistan en Nederland. Ze zijn van bekende of onbekende regisseurs en variëren qua budget tussen de 300 000 en 3,5 miljoen dollar. Een heel breed aanbod. “De criteria zijn eigenlijk hetzelfde als bij het filmfestival, namelijk: wat willen we hier zien?”, aldus Barendrecht. “We kijken naar de achtergrond van producent en regisseur. Hebben ze al een deel van de financiering rond? Hoe ver zijn ze? Alleen een synopsis van het verhaal is niet genoeg. En het budget mag niet hoger zijn dan een paar miljoen dollar.”

Aan de ronde tafels is deze week ook gesproken over 'Airside', een van de vijf Nederlandse projecten die zijn uitgekozen voor de CineMart. Het moet de eerste lange speelfilm worden van de jonge Nederlandse regisseur Dana Nechushtan (26) over een Iraanse vluchteling die al acht jaar onopgemerkt op een vliegveld woont. Met haar idee klopte Nechushtan aan bij IJswater Films van producenten Marc Bary en Ilana Netiv. Tot nog toe produceerde IJswater Films vooral korte films van jonge filmmakers. Met 'Airside', waarvoor Marco van Geffen het scenario schreef, maken zij de overstap naar de speelfilm. Ilana Netiv: “We zijn op zoek naar co-producenten. Voor het ontwikkelen van het scenario kregen we ondersteuning van het Nederlands Filmfonds, maar het is onmogelijk om zo'n project binnen Nederland gefinancierd te krijgen. Het budget is op een à twee miljoen geraamd. Het lijkt een hoop geld, maar we hadden net die Duitser, die vond het zelfs goedkoop.”

'Airside', dat een Engelstalige film moet worden, trekt met zijn actuele Europese thematiek veel belangstelling. Bary en Netiv blikken terug op een succesvolle week waarin ze een twintigtal gesprekken voerden met Spaanse, Franse, Candese, Amerikaanse, Scandinavische, Duitse en Ierse potentiële co-producenten. “Je bent hier niet alleen op zoek naar geld”, zegt Ilana Netiv. “Je bent ook op zoek naar mensen van wie je denkt dat ze het oorspronkelijke idee van de film in tact zullen houden.” Marc Bary: “je moet sowieso niet denken dat je hier met een handtekening voor tien miljoen op de achterkant van een bierviltje zult terugkeren. Het gaat er om het eerste contact te leggen, over geld wordt niet eens zoveel gesproken. De volgende stap is dat we iedereen een scenario en een band van Dana sturen.”

Enthousiast zijn ze vooral over het laatste gesprek met een vertegenwoordiger van het Ierse Filmfonds. “Ze willen zó graag dat we naar Ierland komen, dat de eisen aan het Ierse aandeel in de productie niet zo hoog zijn. Anderen willen al gauw dat je bijvoorbeeld minstens twee acteurs uit hun land neemt. Of decorbouwers. Of crewleden”, zegt Ilana Netiv. “Daarnaast wil iedereen natuurlijk dat we op zijn of haar vliegveld komen filmen, waar de film zich in zijn geheel zal afspelen.” Ook in die zin klonk Ierland aantrekkelijk. “Het vliegveld van Dublin, Shannon, is groot en rustig. En het is een belastingvrije zone, wat het filmen weer goedkoper maakt.”

Dit jaar zijn er op het filmfestival zelf vijf films te zien die op de Rotterdamse CineMart 'geboren' werden. Daaronder zijn 'I shot Andy Warhol' van Mary Harron en 'Trees lounge' van Steve Buscemi. Het zou natuurlijk wel heel mooi zijn, fantaseert het IJswater-duo, als 'Airside' zijn première zou beleven op het 29ste Filmfestival Rotterdam in het jaar 2000. “En dan natuurlijk het liefst als openingsfilm”, voegt Marc Bary er aan toe.