Zorgloon is financiële erkenning zorgende ouder

Op de Podiumpagina van 23 januari schreef Joop Schippers van de Emancipatieraad dat het zorgloon uit het CDA-gezinsrapport 'moeder weer achter de kinderwagen spant'. De auteur is fiscaal jurist en adviseur van de commissie die het rapport 'De verzwegen keuze van Nederland'heeft uitgebracht.

De heer H. M. Lieftink rekent in Trouw van 23 januari nauwkeurig voor dat deze stelling onjuist is. Ik sluit mij volledig bij zijn conclusies aan: “Als de partner in de eerste schijf valt, is er per saldo geen enkel voor- of nadeel door het vervallen van het belastingvrije bedrag (bij stijging van het inkomen tot boven de belastingvrije som). In die gevallen dat de partner in een hoger schijftarief valt, is de toename van het gezinsinkomen weliswaar iets lager dan bij de eerste schijf, maar er blijft sprake van een toename van het totale gezinsinkomen.” Critici vergeten deze feiten vaak.

Bovendien verkeert het grootste deel (80 procent) van de belastingplichtigen in de eerste schijf. De selectere groep van de tweede (50 pct.) en derde schijf (60 pct.) heeft individueel een klein nadeel, maar daar staat tegenover dat het werken door de ex-thuiszitter vele voordelen heeft. Verdere ontwikkeling van eigen talenten en persoonlijkheid, deel uit maken van sociale verbanden, het creëren van een carrièreperspectief, het innemen van een onafhankelijker positie en het opbouwen van pensioenvoorzieningen.

Onlangs heeft de heer Van Rey, Tweede-Kamerlid voor de VVD, bekend anticipant van het CDA, stilletjes op een achternamiddag in november 1996 zijn initiatief-wetsvoorstel tot afschaffing van de voetoverheveling ingetrokken. Hij heeft daar volledig zijn tanden op stuk gebeten. Zijn voorstellen zouden desastreus uitpakken voor de sociale minima (¿ 200 per maand minder). Hij kwam in zijn begeleidend briefje dan ook niet verder dan de constatering dat hij hoopt dat deze kwestie in 1998 bij de kabinetsformatie opgelost wordt.

Spruitjesdampen

Wat vreemd. Het CDA zit niet in het kabinet, paars heeft het voor het zeggen en is collectief tegen de voetoverheveling vanwege de feitelijk onjuiste constatering dat zulks de arbeidsparticipatie van vrouwen zou belemmeren. Vervolgens komt paars met alle werklust en creativiteit er niet uit. Wat gebeurt er als het CDA met een vernieuwende, creatieve vondst komt? Dan volgt een weinig zakelijke reflex: het CDA hoort thuis in de spruitjesdampen van de jaren vijftig.

De invoering van een zorgloon van ¿ 250 per maand betekent eindelijk financiële erkenning van de zorgende ouder. De onafhankelijkheid wordt juist bevorderd. De maatregel werkt inkomensverbeterend voor de grootste groep belastingbetalers in de eerste schijf. Vanuit een huishouding gerekend is het voordeel van de voetoverheveling nu op jaarbasis ¿ 2649, namelijk 37.3 procent over ¿ 7102. In het CDA-voorstel wordt dat ¿ 3000. Dat is een verbetering van ¿ 351. De huishoudens in de tweede en derde schijf gaan er respectievelijk ¿ 551 en ¿ 1261 op achteruit.

Het voorstel van het CDA is dan ook budgetneutraal met een nivellerende werking. Dat zou de PvdA moeten aanspreken. Deze partij stelde bij de vorige verkiezingen nog een belastingkrediet voor alle belastingbetalers voor. Zo niet de heer Van Zijl (Tweede-Kamerlid voor de PvdA) in Trouw van 17 januari: “Deze maatregel ( zorgloon) is alleen goed voor de hogere inkomens.” Typisch een vluchtige reactie van een politicus die het rapport niet gelezen heeft.

Niet alle fiscale voorstellen in het rapport zijn inkomensnivellerend. Ik wijs hierbij op het pleidooi voor een lager huurwaardeforfait en een hoger arbeidskostenforfait, indien er kinderen in het huishouden zijn. Deze pro-kindvoorstellen staan lijnrecht tegenover de heersende opvatting van de huidige staatssecretaris van financiën: “Reeds geruime tijd is besloten het overheidsbeleid ten aanzien van het onderhouden van kinderen zoveel mogelijk buiten de fiscaliteit te regelen.” Ja, dat klinkt mooi, maar dan moet je niet ook nog eens ¿ 1,4 miljard op de kinderbijslag bezuinigen, zoals het huidige kabinet heeft gedaan.

De invoering van een zorgloon is net zo min slecht voor de arbeidsparticipatie van vrouwen als de huidige voetoverheveling dat is, voor zover het de huishoudens in de eerste schijf betreft. In dat opzicht is het geen verslechtering, zoals de heer Schippers van de Emancipatieraad stelt. In mijn ogen is het een duidelijke verbetering, omdat het de niet-of weinigverdienende (tot maximaal ¿ 7102) partner zelfstandiger maakt. Door de afschaffing van de voetoverheveling kan die partner ook niet meer geconfronteerd worden met het gezeur van die hoogstverdienende partner dat het huishouden er netto op achteruitgaat, indien de niet- of weinigverdienende partner besluit te gaan werken.

Weinigen, wellicht evenmin in het CDA, realiseren zich dat de invoering van een zorgloon in de vorm van een belastingkrediet het definitieve einde betekent van de voetoverheveling. Dat is revolutionair. Wat 'paars'niet is gelukt, stelt het CDA voor. Dat gaat voor sommige diehards bij de Emancipatieraad wat snel.

Het rapport 'De verzwegen keuze van Nederland'is inderdaad accelererend en vooruitstrevend. Een serieuze bestudering, die niet alleen geconcentreerd is op het zorgloon, leert dat ook vele voorstellen door de heer Schippers omarmd zouden moeten worden: stimulering deeltijdarbeid, tijdelijke uittreding, actief vaderschap en gezinsvriendelijke arbeidstijden en relaties.