Michael Matthews 1958 - 1996

Afgelopen donderdagavond overleed thuis, in zijn eigen huis in Haarlem, de dichter, schrijver, acteur, danser en regisseur Michael Matthews. In 1984 was de lange, tengere, zwarte Amerikaan - wiens werk werd beïnvloed door Robert Wilson - als vriend van toneelcriticus Jac Heijer meegekomen naar Holland. Hier heeft hij zich met een onvoorstelbaar grote energie gestort in het Nederlandse toneel, en onder andere bij Cosmic Illusion, het Amsterdamse Shaffy Theater en de Haarlemse Toneelschuur een indrukwekkende reeks produkties tot stand gebracht.

Na het overlijden van Heijer in januari 1991 zette Matthews de race met de dood (die van zijn kant de ziekte aids als troefkaart had ingezet) met verdriedubbelde kracht voort. Zijn gedanste opera 'This sporting life', waarvoor hij samenwerkte met componist Rob Hauser, uit de winter van 1992 bevatte alle elementen die zijn kunst zo bijzonder maakten: een ineenvlechten van de disciplines dans, opera, musical en theater, het gebruik van zeer gevoelige, poëtische taal, en een on-Hollandse, lichtvoetige humor die de ernst van de dingen die hij te vertellen had, zo heftig deed schrijnen.

In de laatste paar jaar was Matthews met twee grote projecten bezig (naast alle kleinere dingen die hij daar tussendoor deed). Het ene was de trilogie '8 Kings for a mad song': drie opera's over wrede dictators, geschreven in samenwerking met Hauser. De eerste, 'Idi Amin Dada', was een voorstelling zo aangrijpend als ik in mijn leven maar zeer weinig heb gezien. De tweede, 'Cambodia, mon amour' (over Pol Pot) werd ruim een jaar geleden uitgebracht; voor de derde, 'Baby Doc Ceaucescu', had hij de teksten al geschreven, maar zíjn uitvoering is nu door zijn dood blijvend vertraagd.

Het andere project was de 'Monster Trilogy' over Frankenstein, Dracula en Dr. Hyde. De drie voorstellingen vormen het intiemste en meest intense spel dat Matthews met de dood heeft gespeeld. Ze waren razend geestig, en bodemloos verdrietig tegelijk. De derde, 'Hyde - or the strange clauses of will' (in de zomer van 1994) was bijna een solo-voorstelling, waarin hij met zijn volkomen uitgeteerde gestalte een ode aan het leven zong. Enkele maanden later speelde hij God in de 'Klaagliederen van Jeremia' bij Toneelgroep Amsterdam. Maar hij moest in die tijd zo vaak voor korte opnames naar het ziekenhuis, dat hij, typisch God, dan afwezig moest blijven in de voorstelling.

Naast dit alles was Mike Matthews de meest innemende persoonlijkheid die je je kunt voorstellen. Good night, sweet prince, and flights of angels sing thee to thy rest.