Tieners uit het raam

Leerlingen die met hun skate-board ongeremd door het klaslokaal scheuren tijdens de les. Tieners die elkaar het raam uitgooien. Potloden, papier en schoolbanken die binnen de kortste tijd onklaar worden gemaakt. Een crisis van agressie binnen de klas, het mag niet maar het gebeurt wel en wat doe je er als wanhopige leraar aan?

Niemand de schuld geven, zegt de Zwitserse jeugdpsycholoog Allan Guggenbühl in zijn pas verschenen boek 'Fascinerend geweld, omgaan met agressie op school.' Voor je het weet krijg je iedereen op je dak, inclusief boze ouders die menen dat hun kind ten onrechte tot zondebok wordt gebombardeerd. Dan zit je niet alleen met agressieve kinderen, maar ook met ouders die tot alles in staat zijn.

In Bern bezoekt de psycholoog met zijn eigen 'crisisinterventieteam' agressieve klassen. Alle leerlingen worden naar het gymnastieklokaal verordonneerd. Daar doen ze ontspanningsoefeningen en vertelt het crisisteam het zogeheten 'mythodrama'. Dat is een mythisch verhaal met een duidelijke pedagogische boodschap, bijvoorbeeld over een held die een schijnbaar onmogelijke opdracht toch weet uit te voeren. Het verhaal mag best gruwelijk zijn.

Zo'n oefening moet de leerlingen aan het denken zetten. Ze herinneren zich hoe ze door hun klasgenoten werden getreiterd of hoe zijzelf anderen pesten. Vervolgens leent Guggenbühl hen zijn luisterend oor, zodat ze eindelijk hun hart kunnen luchten. Dat leidt weer tot concrete afspraken, bijvoorbeeld dat de leerlingen de leraar melden wanneer een klasgenoot een stiletto tussen de boeken heeft liggen. De kinderen leggen die afspraken voor aan hun leraar. Die is tot op dat moment overal buiten gehouden, want de kans is groot dat de leerlingen hun agressie opnieuw op hun docent uitleven en het is juist de bedoeling dat ze er onderling uitkomen. De leraar beslist of de leerlingen goede afspraken hebben gemaakt.

De wanhopige Nederlandse docent die niet meer gelooft in een orthodoxe aanpak, kan wellicht toenadering zoeken tot Guggenbühl. Als die inmiddels niet halverwege een verhaal door een agressieve klas uit het raam is geduwd.