Twee blindenloodsen

Een handige uitvinding voor blinden is het piepende voetgangerslicht. Aan het geluid is te horen dat het licht op groen staat en dat er kan worden overgestoken. Jammer genoeg is niet iedere oversteekplaats van zo'n licht voorzien en waarschuwt het niet tegen fietsers die door rood rijden.

Voor echt veilig oversteken zijn een stok en hond vereist, maar daar kleven nadelen aan. Het bereik van zo'n stok is slechts een halve meter en voor je het weet verdwijnt die tussen de spaken van een passerende fiets. En de hond vereist verzorging en moet tweemaal per dag worden uitgelaten, ook als het regent of vriest.

Om de blinde voetganger meer zicht en minder ongemak te geven heeft Transcode Systems in Boedapest een apparaat ontwikkeld dat bewegende voorwerpen hoorbaar maakt. De Sonar Vision is een chip die aan de bril vastgemaakt kan worden. Het door de chip uitgezonden, niet hoorbare, ultra-geluid wordt weer opgevangen en geanalyseerd. Als ultra-geluid terugkomt van een niet-bewegend voorwerp verandert de frequentie niet. Bij bewegende voorwerpen is dat wel het geval. Dit is het zogenaamde Doppler-effect, dat ook hoorbaar is als een auto voorbij raast. Naarmate die verder weg rijdt, wordt het lawaai lager van toon.

De Sonar Vision is op die manier in staat om bewegende voorwerpen te detecteren. Via hoorbaar geluid uit een oordop laat de Sonar Vision weten of er voetgangers lopen, of er gaten in de weg zitten of dat er een fietser aankomt. Binnen een afstand van zo'n vijf meter.

Nadeel van dit apparaat is dat het via het gehoor gaat. Dit zintuig is bij blinden toch al redelijk zwaar belast. De kans bestaat dat ze door het gebruik van de sonar veel andere informatie uit de omgeving mislopen. Bijvoorbeeld het geluid van de tram die ze moeten halen.

Een ander, soortgelijk hulpmiddel is afkomstig van ENEA in Italië, de Visio. In plaats van een sonar zit hier een mini-camera op de bril. Het tv-signaal gaat naar de Visio, die het omzet en doorstuurt naar een speciaal soort matje. Dit matje is op de borsthuid bevestigd en bestaat uit 1600 bewegende punten. Op deze manier krijg je een soort braille-televisie waarop statische en bewegende beelden te 'zien' zijn. Het is de bedoeling dat het apparaat begin dit jaar op de markt komt. Het zal dan zo'n 6000 gulden moeten kosten.

Het voordeel van de Visio boven de Sonar Vision is dat het op de tastzin werkt, zodat er geen omgevingsgeluid verloren gaat. Bij warm weer lijkt de sonar echter beter. Door zweet zou het matje van de Visio kunnen gaan plakken. En voor mensen met veel borsthaar is de braille-tv zeker minder aantrekkelijk. Maar daar staat wel weer tegenover dat de Visio een groter bereik heeft. Als het niet te donker is tenminste.

Het is moeilijk te zeggen welk van de twee apparaten het meest geschikt is om blinden veilig over straat te loodsen. Misschien is een combinatie van beide wel mogelijk. Je kunt met de Visio namelijk geen diepte zien en geen afstanden bepalen. Met beide hulpmiddelen op één bril is dit wel mogelijk, waardoor een overstekende blinde meer kans krijgt om een door rood rijdende fietser te ontwijken.