Rushdie geniet van zijn 'herverschijning'

LONDEN (Reuter, ANP) - De Britse schrijver Salman Rushdie is donderdagavond opgetreden tijdens een literair debat in Londen over vervolgde auteurs. Het bijzondere was dat zijn deelneming aan de bijeenkomst tevoren was aangekondigd. Dit was niet meer gebeurd sinds Iraanse leiders in 1989 tegen hem een doodvonnis uitspraken wegens vermeende godslastering in zijn boek The Satanic Verses.

“Alles wat ik kan zeggen is: eindelijk. Steeds als verrassingsgast te verschijnen was een vreemd gevoel”, zei Rushdie voor de BBC. “Dit is een schitterend moment. Ik heb het gevoel dat er wolken wegtrekken”.

De gevierde Britse schrijver verbleef sinds het doodvonnis onder zware politiebewaking op meer dan 30 adressen in Engeland, Schotland en Wales om aan moordenaars te ontsnappen. Wel verscheen hij af en toe onverwacht op conferenties, boekpresentaties, feesten en een U-2-concert.

Maar de bijeenkomst donderdagavond, waar zijn eerste roman sinds zeven jaar werd gelanceerd, was een première. Kaarten voor de gebeurtenis waren gewoon te koop en het debat was op veel plaatsen aangekondigd. De politie weigerde te zeggen welke voorzorgsmaatregelen waren genomen.

De dreiging van het doodvonnis is nooit opgeheven, ondanks intensief lobbyen en enkele aanwijzingen dat Teheran zijn standpunt zou verzachten. Rushdie zei te hopen dat de doorbraak van zijn optreden de autoriteiten in Iran zal aanmoedigen de 'fatwa' definitief in te trekken.

Maar de schrijver verklaarde zich geen bijzonder geval te voelen. “Ik heb de afgelopen jaren juist geprobeerd de extra aandacht die aan mij werd besteed, te gebruiken om mensen eraan te herinneren dat ik niet de enige vervolgde auteur in de wereld ben”, zei hij. Hij zei dat het 'jachtseizoen' voor schrijvers is geopend en hij wees erop dat auteurs worden vervolgd van Turkije tot Nigeria, van China tot Algerije.

Zijn nieuwe boek, dat in Groot-Brittannië enthousiast is ontvangen, zou ook op de zwarte lijst kunnen belanden. 'The Moor's Last Sigh' (gisteren in de boekenbijlage besproken in deze krant) heeft nationalistische Hindoes in Bombay, Rushdie's geboorteplaats en de stad waar de roman speelt, al in de gordijnen gejaagd. Maar een onaangedane Rushdie zei dat het boek moet verschijnen, terwijl hij zichtbaar genoot van zijn terugkeer op het podium. “Niet alleen verschijnt vandaag een boek van mij, ik verschijn zelf ook weer”, zei hij.